Christen tegen de trend in
Hoe generatie Z het geloof een nieuwe kans lijkt te geven
Beeld: TPMotion
Voor het eerst in decennia staat een jonge generatie positiever tegen het christelijk geloof dan de generatie daarboven. Waar het christendom de laatste jaren in populariteit afnam, lijkt generatie Z meer geïnteresseerd te zijn. “Ik heb veel onrust in mijn leven ervaren en was op zoek naar iets wat me rust kon geven. Nadat ik verschillende dingen zonder succes geprobeerd had, heb ik de kerk een kans gegeven.”
De Utrechtse Willem Ruijs (24) is ongelovig opgevoed. Twee jaar geleden is hij, na een moeilijke periode, zelf tot geloof gekomen. “Ik heb veel onrust in mijn leven ervaren en was op zoek naar iets wat me rust kon geven. In een van de laatste lessen op het conservatorium liet mijn trompetdocent me een halfuur lang hetzelfde doen. Toen bedacht ik me dat dit echt niet was wat ik wilde”, vertelt Willem. “Nadat ik verschillende dingen zonder succes geprobeerd had, zoals wandelen en mediteren, heb ik de kerk een kans gegeven.”

Foto: Joël de Gier
En hij is niet de enige. In het voorjaar van 2025 publiceerde de Radboud Universiteit in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam en KRO-NCRV het rapport ‘God in Nederland’, een onderzoek dat sinds 1966 bestaat en ongeveer elke tien jaar uitkomt. De nieuwste editie bevestigt (zoals verwacht) dat de ontkerkelijking verder doorzet. Toch laat het rapport ook een opvallende verschuiving zien. Generatie Z toont meer interesse in het christendom dan de generatie boven hen. In eerdere edities kwam een dergelijke ‘generatie-omkering’ niet voor.
Legenda
Te zien zijn vier verschillende staafdiagrammen. In de Y-as zijn de generaties te zien, in de X-as het percentage dat voldoet aan de vraag in de titel van de grafiek. De verschillende kleuren zijn gebruikt om onderscheid te maken tussen de verschillende generaties, met in het bijzonder generatie Y en generatie Z. De cijfers (inclusief vraagstelling) zijn overgenomen van het onderzoek God in Nederland.
Hoe komt het dat jongeren een groeiende interesse hebben in het christendom? “Veel jongeren binnen generatie Z groeien op in een onzekere tijd. “Zo hebben ze bijvoorbeeld te kampen met de klimaatcrisis, een vastgelopen woningmarkt, prestatiedruk, oorlog en polarisatie”, vertelt Emma Koevoets, religiejournalist en hoofdbeheerder van KN Jong, het jongerenplatform van Katholiek Nieuwsblad. “Voor een deel van hen biedt het christelijk geloof een duidelijk moreel kader, rituelen en een gevoel van verbondenheid.”
Jan Martijn Abrahamse, docent theologie aan de Christelijke Hogeschool Ede, bevestigt dit: “Op dit moment is er een verslechterd toekomstperspectief, waardoor stabiele factoren uit het verleden aantrekkelijker worden. Daarnaast lopen jongeren soms vast met het vinden van een stabiel ritme, richting en houvast in het leven. Religies combineren levensstijl met grote verhalen en ritmes, en zijn zo een aantrekkelijke optie.”
“Religies combineren levensstijl met grote verhalen en ritmes, en zijn zo een aantrekkelijke optie.”
Beelden: Joël de Gier/Alaine Stocks – Animation & Videos/Video Gallery – No Copyright Footage/101GreenLight TV
Dominee Dirk de Bree van de Nieuwe Kerk in Wittevrouwen (Utrecht) ziet veel jongeren in zijn kerk. Hij vertelt wat volgens hem de achterliggende reden daarvan kan zijn.
Generatie Z bezoekt ook vaker de kerk dan de millenials. “Ik zocht in eerste instantie naar een kerk in de buurt”, legt Willem uit. Zo belande hij bij de Nieuwe Kerk in Utrecht: “Ik vond het best spannend en keek eerst de kat uit de boom.” Nu zit hij goed op zijn plek in de kerk en kent veel mensen. “Het belangrijkste van de kerkdiensten is voor mij het gevoel van gemeenschap.”
Dat herkent religiejournalist Koevoets ook: “Kerken en christelijke gemeenschappen worden door sommige jongeren ervaren als plekken waar je ‘echt jezelf’ kunt zijn en niet voortdurend hoeft te presteren. Dat contrasteert met sociale media en een sterk geïndividualiseerde samenleving.”
Tegelijkertijd kunnen die platformen juist ook bijdragen aan de kerkgroei onder jongeren, stelt Abrahamse: “Kerken maken veel gebruik van sociale media, om jongeren te trekken.” Daarnaast ziet hij ook christelijke influencers online hun geloof uitdragen: “Daar kan het botsen. Influencers kunnen soms een vertekend beeld van het christelijk geloof geven, wat kan botsen met de belevenis in een echte kerk.”
Beelden: Joël de Gier
Willem vertelt over zijn eerste kerkervaring.
Op het moment dat hij zichzelf als gelovig begon te zien, wilde Willem dit graag delen met zijn omgeving. Dat was best lastig, omdat er thuis nooit over religie gepraat werd. “Ik heb het mijn ouders heel rustig verteld. Toen ze me vroegen of ik gelovig was, antwoordde ik eerst alleen dat het idee van een kerk me aansprak.” De aanpak werkte goed; een tijd later waren beide ouders aanwezig bij de doop van Willem. “Ik heb mijn vader nog nooit zo blij gezien”, vertelt hij enthousiast. “Hij was niet zozeer trots op het geloof zelf, maar vooral op het feit dat ik nu iets had waar ik voldoening uit haal.”

Foto: Theodorus Cornelis Ruijs
Uit het onderzoek God in Nederland blijkt ook dat generatie Z iets behoudender in het leven lijkt te staan, bijvoorbeeld bij medisch-ethische kwesties. Veel mensen in Willems omgeving zijn benieuwd of hij nu veranderd is en anders denkt over deze zaken. “Veel mensen benaderen mij nu op een andere manier. Dat snap ik wel, zo deed ik het vroeger ook.” Toch denkt hij zelf niet dat hij veel veranderd is: “Over het algemeen ben ik niet anders gaan denken. Al denk ik wel dat we wat liever mogen zijn voor elkaar. Soms lijkt het of de regels bepaald worden door de mensen die het hardst schreeuwen, terwijl ik juist vind dat we meer in gesprek moeten gaan met elkaar.”

Matea
Anaïs
Noor
Foto: Joël de Gier
Drie Christelijke studenten delen hun visie over maatschappelijke dilemma’s, als abortus en euthanasie.
Koevoets denkt niet dat generatie Z per se conservatiever is: “Jongeren zijn niet collectief ‘progressiever’ of ‘conservatiever’, maar er ontstaat juist een breder spectrum van overtuigingen, waarin ook religieuze stemmen zichtbaarder worden. Jongere christenen formuleren hun standpunten in maatschappelijke debatten meer persoonlijk en relationeel dan oudere generaties. Zo combineren sommige jongeren een orthodoxe geloofsbeleving met progressieve opvattingen over bijvoorbeeld klimaat of sociale rechtvaardigheid. Anderen worden juist conservatiever op thema’s als seksualiteit of gezag. Die spanningen tussen religie en moderniteit zijn interessant om verder te onderzoeken.”

Foto: Joël de Gier
Of deze ontwikkeling zich op de lange termijn doorzet is nog onzeker. “Wie kan zijn eigen tijd overzien?” stelt Abrahamse dan ook. “Het is in ieder geval een breder fenomeen. Veel westerse landen laten soortgelijke bewegingen zien. Veel factoren die bijdragen aan de interesse voor God en het christendom, de vele crises, zullen nog wel even bij ons zijn. Maar daarmee is zeker niet alles gezegd; het kan zo weer overwaaien.”
Of generatie Z daadwerkelijk een religieuze omslag inluidt, zal de toekomst moeten uitwijzen. Voor nu laat de nieuwste editie van God in Nederland vooral zien dat secularisatie niet altijd in een rechte, dalende lijn hoeft te bewegen.

Foto: Joël de Gier
Dataverantwoording
Alle data die is gebruikt in dit verhaal is afkomstig van het onderzoek God in Nederland. De cijfers zijn letterlijk overgenomen uit de laatste editie. Ik heb een selectie gemaakt in wat ik wel en niet laat zien. In figuren van de onderzoekers ging het bijvoorbeeld ook over opleidingsniveau en geslacht. Dit achtte ik voor mijn verhaal niet relevant. Het volledige onderzoek van God in Nederland is niet online te lezen, maar de samenvatting wel.
De meeste beelden in het verhaal zijn gemaakt door mijzelf. Als dit niet zo is staat er een andere auteur onder de foto of video. Deze beelden mogen gratis gebruikt worden in zowel commerciële als niet-commerciële producties.
De meeste beelden in het verhaal zijn gemaakt door mijzelf. Als dit niet zo is staat er een andere auteur onder de foto of video. Deze beelden mogen gratis gebruikt worden in zowel commerciële als niet-commerciële producties.