Elk jaar beginnen mensen eerder in het jaar met de vraag; ‘Waar gaan we op vakantie?’ en sinds een tijdje is de vraag ‘Hoe gaan we daar dan heen?’ eraan toegevoegd. Wordt het met het vliegtuig of pakken we de trein? Dit steeds groter wordende dilemma komt mede dankzij het fenomeen vliegschaamte. Het gevoel dat opspeelt als je een vliegreis boekt voor een trip die misschien ook wel met de trein had gekund. Want de wetenschap dat de trein klimaat bewuster is dan het vliegtuig, dat besef is nu bij veel mensen wel ingedaald. De populariteit van het vliegtuig blijft desondanks de schaamte hoog, dit gezien de veronderstelling dat vliegen veel goedkoper is dan reizen per spoor, echter blijkt uit data-onderzoek dat 80% van de treintickets goedkoper zijn dan de vliegreizen. Mits er op tijd wordt geboekt.
Een van de redenen waarom mensen vliegen verkiezen boven per spoor reizen is de prijs. Als mensen denken aan het boeken van een treinreis poppen de eurotekens al gauw op de in gedachten. Uit recentelijk onderzoek blijkt echter dat 80% van de onderzochte reizen goedkoper zijn met de trein dan met het vliegtuig. Dit komt naar voren als de treinticket prijzen van een reis op 1 juli 2025, hoogseizoen en populairste vakantie maand, naast de prijzen van een vliegticket worden gelegd. Bijvoorbeeld een reis naar Parijs, met de trein legt een reiziger €35 neer, met het vliegtuig springt de prijs op naar €152. Al is Parijs mogelijk niet het beste voorbeeld, gezien de Eurostar verbinding.
Echter zelfs als we kijken naar de reis van Amsterdam naar Praag, kost dat met het vliegtuig €204 (zonder bagage) en met de trein €52. Wel mag er in acht genomen worden dat deze treinreis interlokaal is, dus geen gebruik maakt van hogesnelheidslijnen, waardoor de reistijd wel een stukje hoger ligt dan bij de vliegreis.
Uit het onderzoek blijkt ook, al zal dat men niet doen verbazen, dat de treinvakanties een stuk beter zijn voor het klimaat dan vliegen. Al is het verschil in CO2-uitstoot mogelijk wel nog een punt van verbazing. Het verschil in kilogram CO2 tussen de twee transportmogelijkheden richting bijvoorbeeld Madrid. Met de trein wordt er 10kg CO2 uitgestoten, waar een vliegtuig makkelijk zo’n 248kg CO2 uitstoot. Met de uitstoot van het vliegtuig kan ook 3 dagen lang de Eiffeltoren worden belicht.
Volgens Josef Doppelbauer, voormalig uitvoerend directeur bij European Union Agency for Railways, wordt er té negatief gekeken naar treinreizen. ‘Ik geloof dat mensen moet leren differentiëren, want in sommige aspecten lopen treinreizen echt heel goed, enkel in andere aspecten weer wat minder.’ Doppelbauer geeft aan dat de grote verbindingen, tussen bijvoorbeeld Amsterdam en Parijs uitstekend lopen, maar ook de verbinding Amsterdam-Lyon. Echter wordt er volgens hem te veel focus gelegd op hetgeen wat minder makkelijk gaat. Volgens Doppelbauer is de grootste hindernis in de populariteitsstrijd het ticketboeksysteem. ‘Er is geen makkelijke manier om een ticket te boeken, dat gaat niet geïntegreerd, er moeten losse tickets geboekt worden.’ En dat is het punt waar veel mensen afhaken.
Dat vliegreizen nou zoveel goedkoper zijn dan treinreizen, dat argument kan niet meer zonder nuance worden gebruikt in een discussie. Zoals dat ook met vliegreizen gaat is vroegboeken bij treinreizen ook voordelig, en men mag de hoge standaard van de vliegtuigluxe ook aanpassen naar de treinstandaarden. Vakanties zijn er om gepland te worden, en de tijd voor te nemen, dus ook voor de reis er naar toe.
Verantwoording:
Voor dit onderzoek is er gekeken naar de prijzen van treinen en vliegtuigreizen vanuit Amsterdam naar grote steden in Europa. Hierbij is gekozen voor de datum van 1 juli 2025, dit omdat juli in het hoogseizoen valt, een seizoen waarin veel mensen op vakantie gaan. Ook is er gekeken naar enkeltjes voor 1 persoon, zonder bagage (bij vliegreizen), om zo de simpelste prijs te kunnen geven.
De vluchtprijzen zijn verzameld via Google Flights, en specifiek naar de vluchten zonder overstap en in de ochtend (tussen 8 uur ’s ochtends en 12 uur). De treinprijzen zijn verzameld via Trainline.com of via Eurostar voor de bestemmingen Parijs en London.
De CO2-uitstoten zijn berekend via de website: Ecotree.green, de website zelf geeft als disclaimer dat de gegeven waarden schattingen zijn op basis van gemiddelden en bedoeld zijn voor informatieve doeleinden. Het zijn geen precieze maatstaven voor de daadwerkelijke uitstoot, die uitstoot kan door andere factoren per reis verschillen.
Ecotreen.green heeft de CO2 uitstoot van de vluchten berekend door de afstanden tussen de twee vliegvelden te berekenen, hieruit kan de hoeveelheid kerosine worden afgeleid. Daarna wordt een vaste hoeveelheid kerosine toegevoegd die wordt uitgestoot bij het opstijgen en landen van een vliegtuig. Deze massa brandstof wordt vervolgens vermenigvuldigt met een vaste factor, om uiteindelijk een schattig te maken van de hoeveelheid uitgestoten CO2. Uiteindelijk wordt deze hoeveelheid verdeeld over het gemiddelde aantal passagiers per vlucht. Zo kan ieders individuele aandeel berekend worden. Bij een treinreis gaat het bijna hetzelfde. Enkel hier geef je het begin, en eindpunt aan, inclusief eventuele tussenstops, om zo de hoeveelheid brandstof te berekenen. Vervolgens moet je aangeven om wat voor treintype het gaat, voor dit onderzoek is er gekeken naar interlokale treinen, zo kan er rekening gehouden worden met de grootte van de trein en over hoeveel mensen de uitstoot kan worden verdeeld.