‘Vanwege ons unieke gebouw kan het in het gebouw wat fris aanvoelen. Wij adviseren daarom je kleding hierop aan te passen en eventueel een extra warme trui mee te nemen.’ Gewapend met dikkere truien, en uggs aan de voeten, komen de kandidaat-raadsleden richting de unieke locatie van deze avond: de Koepelgevangenis in Arnhem. Waar eerst ooit de ontsnappers van de wet thuishielden, worden nu de beleidsmakers van de toekomst getraind, toevallig? Wellicht.
In de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen aankomende maart, wordt er door Kennispunt, in samenwerking met Project Apollo en Ben Thomas, een training gegeven. Speciaal voor kandidaat-raadsleden die zich willen voorbereiden op het raadswerk. Het doel? Aan het einde van de avond naar buiten lopen met de zekerheid van een oude rot in het vak. Weten hoe je helder verwoordt, hoe je een betoog opbouwt en vooral hoe je omgaat met tegenargumenten. Een training goed voor iedereen betrokken in de politieke wereld, maar vooral voor nieuw vrouwelijk talent, want hoe bereid je je als jonge nieuwkomer voor op de harde politieke arena?
Na binnen zijn komen rijden door de grote gevangenissluis, verzamelt het groepje lijsttrekkers zich voor de deur van de gevangenis. Enkelen herkennen elkaar uit de raadszaal of van persmomenten. De groep verschuift zich naar binnen. Een voor een lopen ze het pand binnen, door voorheen gesloten tralies en via een kleine wenteltrap omhoog. Langs gangen gevuld met cellen, waar nu onder andere escape rooms of de toiletten in gevestigd zijn. ‘We mogen naar de gebedsruimte! Naar het nest van de SGP dus!’ wordt ervan bovenaf de trap giechelend naar beneden geschreeuwd. Van beneden komt er gefluister omhoog: ‘Ik vind het vrij griezelig allemaal.’
‘Hallo, welkom, wat fijn dat jullie je dinsdag avond opgeven om hierbij te zijn.’ Adjua en Arlette, twee enthousiaste meiden ergens eind twintig, trappen de training af. Ze benadrukken dat deze avond gaat om je uitstraling, wie ben je, wat breng jij naar de tafel en wat wil je leren. Bij de inhoud mag je zelf orde op zaken stellen, nu is het tijd voor je houding. In de komende tweeënhalf uur gaan deze jonge dames de groep, bestaande uit 3 mannen en 5 vrouwen allemaal voorzien van een enorme politieke kennis, klaarstomen voor debatvoering. ‘Eerst graag een voorstelrondje, wie ben je, bij welke partij zit je, en wat is je doel deze avond?’ Het rondje begint rechts, bij Ernst, eind-vijftiger, fractievoorzitter in Doetinchem en is hier om te leren ademhalen. Hij wil rust brengen in debatten. Dan Jenneke, die wil zelfvertrouwen kweken. Boris gaat erbij staan en zegt dat hij het publiek wil betrekken. Femke is hier vooral omdat ze het doodeng vindt, het liefste slaat zij de debatten over. Ook Petra zoekt rust in haar betogen. Jacqueline, de senior van de groep, wil leren bij haar punt te blijven.
En Britte van Die, degene die de gemiddelde leeftijd flink sloopt, zij wil zich niet onder laten sneeuwen. Wilt geen error krijgen als de mensen met meer ervaringen tegenover haar staan. Wat als een van de jongste van de raadszaal toch vaak gebeurt. In 2022 werd ze raadslid voor Lokaal Belang in Zevenaar, waar ze nu 3 jaar later, door het anonieme vertrouwen van haar partij, als duo-lijsttrekker op de kieslijst staat, samen met Peter Pollman
En Britte van Die, degene die de gemiddelde leeftijd flink sloopt, zij wil zich niet onder laten sneeuwen. Wilt geen error krijgen als de mensen met meer ervaringen tegenover haar staan. Wat als een van de jongste van de raadszaal toch vaak gebeurt. In 2022 werd ze raadslid voor Lokaal Belang in Zevenaar, waar ze nu 3 jaar later, door het anonieme vertrouwen van haar partij, als duo-lijsttrekker op de kieslijst staat, samen met Peter Pollman.
Na de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022, was slechts 36% van de raadsleden een vrouw. Een afspiegeling van de bevolking kan je het absoluut niet noemen. Terwijl dat na onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat gendergelijkheid in de politiek leidt tot betere resultaten. Vrouwen zijn meer geneigd om samen te werken, meer bij te dragen aan een inclusief proces en brengen ondervertegenwoordigde onderwerpen in. Daar boven op blijken vrouwen betere leiders te zijn, simpel en alleen door het feit dat ze harder hebben moeten knokken voor die positie.
Van Die is de politiek per ongeluk ingerold, dit door haar hobby van het houden van bijen. Na melding dat haar bijenkast verwijderd moest worden trok Britte richting de raadszaal om voor zichzelf op te komen. Na dit akkefietje dacht ze: ik kan dit beter. ‘Ik durf best goed voor mezelf op te komen, en volgens mij zijn er ook genoeg mensen die dat niet durven, dus ik voel die last op mijn schouders om het ook voor hen te doen.’ Op de vraag waar ze dat vuur vandaan heeft reageert ze: ‘Ja, dat vraag ik mezelf ook vaak af. Toch wel omdat ik denk als ik het niet doe, wie doet het dan?’
Tijd voor ronde twee, speechen binnen een minuut. Arlette herhaalt: inhoud maakt niet uit, de houding is wat telt. Na twee minuten voorbereidingstijd, want ook al telt het inhoudelijke niet je moet toch wat te vertellen hebben, stelt Adjua de popcorntechniek voor. ‘Er is geen volgorde, pop maar gewoon op als jij vindt dat je aan de beurt bent.’ Pop: Ernst springt direct op. Britte popt op als derde, en krijgt daarmee een bemoedigende glimlach van Arlette, een meiden onder elkaar moment. Ze stapt met vastberaden tred naar voren. Zenuwen voor de meer ervaren groep, die in een U-vorm om haar heen zitten, vallen te zien aan het friemelen aan haar ringen, en de handen die langzaam voor het gezicht glijden als het feedback moment aanbreekt. ‘Zij kan mij alles vertellen en ik vind het goed’, laat Boris weten. Arlette springt bij: ‘Goed gezien, juist als jonge vrouw in de politiek is het goed dat mensen je willen geloven, maar je moet ook de kartrekker worden, en daadkracht bijvoegen.’ Boris merkt op dat gemis aan daadkracht niet erg te vinden, ligt daar een verscholen vooroordeel over jonge meiden?
Uit onderzoek van Alliantie Politica komen drie soorten barrières naar voren, barrières voor vrouwen om de politiek in te gaan en daar ook te blijven. De eerste is de sociaal-culturele barrière, waar het vooral draait om de bak met gendervooroordelen die over elke vrouwelijke baby worden gegooid. Vrouwen moeten vanaf jongs af aan opboksen tegen opgeplakte stereotiepe karakteristieken, zoals bescheiden zijn, maar ook wordt er constant getwijfeld aan hun capaciteit een goede leider te zijn, terwijl wie bepaalt dat? Een andere barrière wordt gelabeld als de politieke, waar vooral de werkomstandigheden vrouwonvriendelijk blijken. De politiek is van origine een harde mannenwereld, waar in het 100 jaar vrouwelijke verkiezingsrecht nog vrij weinig aan veranderd is.
Na de jongste van de groep is het tijd voor de oudste van de groep, Jacqueline popt. ‘Goedenavond.’ Jacqueline, tot in de puntjes verzorgd, straalt een bewonderingswaardige zekerheid uit, en Britte hangt aan haar lippen. ‘Waarom ben jij hier eigenlijk?’ grapt Arlette als ze enkel goede feedback kan geven, en een zichtbare ongemakkelijkheid arriveert bij de speecher. In de hoek van de u-vormige tafel ratelt het toetsenbord van Britte hard mee om op te schrijven wat de vrouw voor haar neus dan zo goed doet, een goed voorbeeld doet dan toch echt goed volgen. Na afloop fluistert Jacqueline dat ze die complimenten maar niet kan begrijpen, ze kwam hier juist om die onzekerheid van zich af te schudden, een klassiek voorbeeld van de opgeplakte bescheidenheid.
De laatste barrière genoemd door Alliantie Politica knaagt vooral aan de ambitie van vrouwen, de kennis- en informatiebarrière. Door een gebrek aan rolmodellen, duidelijke informatie en netwerk zijn er voor meiden veel meer hordes op de weg. Britte voelt deze hordes maar al te goed, maar ziet het vrouw zijn ook als een kracht, ‘al moet ik de ene dag wel harder lopen of harder schreeuwen dan iemand anders.’ Om dan vrouwen als Jacqueline voor haar neus het goed zien doen, zorgt voor een positief duwtje in de rug bij Van Die.
Tijdens de korte koffiepauze, waarbij alle kandidaten gauw de gevangenis gang oprenden om de laatste witte chocola koekjes te bemachtigen, heeft het jonge duo de groep opgesplitst in tweetallen om tegen elkaar te debatteren. Britte mag tegen Jenneke. Al boksbewegingen makend in de lucht, lopen de twee vrouwen naar het midden, de ring in. Hun debat thema: afval. Na al een luttele tien seconden heeft Britte Jenneke al schaakmat. Ze moet lachen en zegt: ‘Ja, je hebt me, ik weet niks.’ ‘Ik schrok er zelf ook van dat je stilviel! Dat is eigenlijk niet goed hè?’ Het debat wordt voortgezet, en verloopt vrij kalm en vriendelijk, wat commentaar oplevert uit de hoek van Boris. Volgens hem mag het wel wat harder, en aanvallender, maar als het aan de UvA ligt veranderd de politiek juist wat meer in dit vriendelijke schouwspel, verder weg van de vastgeroeste manier waarop de mannen ooit de politiek hebben ingericht.
Nadat iedereen heeft mogen oefenen met debatteren, en heeft mogen werken om hun verbeterpunten op te krikken sluiten Adjua en Arlette de intensieve trainingsavond af. ‘Weet dat deze debat technieken spieren zijn die je kan trainen, dus laat dit je eerst gymsessie zijn geweest.’ De zaal barst in lachen uit, en zelf schrikt Adjua ook lichtelijk van die uitspraak. ‘Soms gaan mijn woorden sneller dan ik denk.’
Britte verlaat de gevangenis met een tevreden gevoel. Na zichzelf te hebben omschreven als ‘van nature een niet echt hele goede prater’, is ze blij dat ze haar spreektechnieken heeft mogen bijschaven. En of de barrières onderweg naar een politieke carrière haar erg in de weg staan? ‘Als ik een politieke kans krijg, dan zou ik het zo aanpakken. Als ze zeggen je wordt wethouder of een burgemeester of een gemeentesecretaris, dan zou ik zeggen nou hup, let’s go, we gaan ervoor.’