Anouk de Vries, oprichter van doneerplatform Donnie, stelt dat steeds minder jongeren geld doneren aan goede doelen. Dat stelt zij in een interview met EenVandaag. Volgens De Vries is dat een groot probleem voor de goede doelen. Maar wat is er waar van deze claim? Worden de Nederlandse jongeren steeds minder filantropisch?
Onderzoek
In Nederland wordt er iedere twee jaar onderzoek gedaan naar het geefgedrag van Nederlanders. Deze studie wordt uitgegeven door het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam. Het doel van de publicatie Geven in Nederland 2026 is volgens de uitgevers: ‘Uitzoeken wat kenmerkend is voor het geefgedrag en de maatschappelijke betrokkenheid van Generatie Z, en hoe dit verschilt van jongeren uit eerdere generaties.’ Om dat te onderzoeken, vergelijken zij 17- tot 27-jarigen in 2024 met dezelfde leeftijdsgroep in 2003.
Oorzaak
In 2020 kwam er een ander onderzoek naar het geefgedrag van jongeren uit. Jongeren geven volgens dit onderzoek minder vaak geld en tijd aan goede doelen dan oudere generaties. Ook geven ze gemiddeld minder geld. De verklaring die in dit onderzoek wordt genoemd, is de ontkerkelijking. In de kerkelijke gemeenschap is het gebruikelijk om vrijgevig te zijn.In 2023 laat de Nationale Keuzestress Monitor zien dat Nederlanders 17% minder doneren door onzekere financiële tijden. Deze monitor laat ook zien dat 46% van de jongeren liever bespaart op een goed doel.
Afname
Waar in 2003 nog 67% van de jongeren (17 tot en met 27 jaar) persoonlijk geld doneerde aan maatschappelijke doelen zoals gezondheid, natuur of noodhulp, was dat in 2024 nog maar 32%. Dat is een halvering. Kijken we naar giften aan kerken en religieuze instellingen, dan is het verschil nog groter: de giften namen af van 25% naar 6%. Uit het onderzoek blijkt dat jongeren niet minder vaak om een donatie worden gevraagd. Ongeveer 4 op de 10 jongeren ontvingen in de twee weken voorafgaand aan het onderzoek een donatieverzoek. Dat is ongeveer hetzelfde percentage als in 2003. In 2004 zei 75% van de jongeren nog ja tegen het verzoek. In 2025 was dit gedaald naar 35%. Ook de directe geefbereidheid is dus gehalveerd.
Inkomsten van fondsen dalen minder hard
De totale opbrengst van fondsen onder jongeren is minder hard gekrompen dan de geefbereidheid. Het gemiddelde totaalbedrag dat een jongere per jaar doneert, is met € 44 in 2024 vrijwel gelijk gebleven aan de € 47 uit 2003. Deze cijfers zijn gecorrigeerd voor inflatie. Dat betekent dat de kleinere groep donateurs meer doneert dan voorheen. Wie dus eenmalig een donatie doet, doneert een fors hoger bedrag. De verklaring voor deze dalingen wordt door de onderzoekers gezocht in de gekrompen beurs van jongeren: zij hebben simpelweg minder te besteden. Wel worden deze dramatische cijfers enigszins goedgemaakt doordat de jonge generatie het gebrek aan geld ruimschoots compenseert met tijd. Waar in 2003–2004 nog 27% van de jongeren actief was als vrijwilliger bij een maatschappelijke organisatie, is dat percentage in 2024–2025 gestegen naar 36%.
Reactie KWF
Valeska Hovener, woordvoerder van het KWF, herkent de trend. ‘Binnen de goededoelenwereld is het al jaren een trend dat jongeren niet meer structureel geven als donateur. Het aandeel jongeren (jonger dan 30 jaar) dat instroomt bij het KWF als structurele donateur neemt bij het KWF ook aanzienlijk af. Waar dat in 2022 nog 20% van de instroom betrof, is dat nu een kleine 10%.’ In plaats van te doneren, komen jongeren liever zelf in actie. Dit laten de cijfers van het KWF ook zien: het aandeel jongeren (jonger dan 30 jaar) dat instroomt als actievoerder, wordt juist hoger. In 2022 was dat nog slechts 7%, terwijl dit in 2026 al 40% is. Volgens de woordvoerder ligt de motivatie van jongeren vooral in het doel zelf: ‘Doordat jongeren soms zelf ook kanker krijgen of een dierbare in hun omgeving ziek zien worden, is dat voor hen een extra motivatie om geld in te zamelen voor kankeronderzoek.’
Conclusie
De claim van Anouk de Vries dat steeds minder jongeren geld doneren aan goede doelen, is onderzocht door onderzoekers van het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam in het rapport Geven in Nederland 2026. Het aantal jongeren dat geld doneert aan goede doelen is in 21 jaar met 35% gedaald. Ook de donatiebereidheid is sterk afgenomen. De claim van De Vries is dus waar. Het gehele onderzoek laat echter ook enkele lichtpuntjes zien. Het gemiddelde gedoneerde bedrag is, gecorrigeerd voor inflatie, vrijwel gelijk gebleven. Dat betekent dat de jongeren die doneren gemiddeld een hoger bedrag geven dan vroeger. Het aandeel jongeren dat vrijwilligerswerk doet, is juist gestegen. De conclusie is daarom dat jongeren inderdaad minder vaak geld geven aan goede doelen. De claim is daarmee waar. Dit betekent echter niet automatisch dat zij minder filantropisch zijn. Hun maatschappelijke betrokkenheid uit zich steeds vaker in tijd in plaats van geld.
