Wiens wijk?

Wiens wijk?

Even na tienen in de avond stapt ze uit de tram, op het perron aan de halte van de Anthony Fokkersingel in de Haagse wijk Ypenburg. Emily, een jonge bebrilde vrouw, IT-er van beroep, komt net terug van een bezoek aan activistische vrienden in een kraakpand in Den Haag. Het oranje licht van de lantaarnpalen reflecteert op de oranje klinkers aan weerszijden van de tramrails, die nog nat zijn van een stortbui eerder die dag.

Ondanks haar beslagen brillenglazen ziet ze de jongens meteen staan, bij de eerste straatlantaarn op de route naar haar ouderlijk huis. Met een viltstift krabbelen ze iets op de paal, wat ze schrijven kan ze van deze afstand onmogelijk lezen, maar ze heeft een vermoeden. Tegen beter weten in stapt ze op de jongens af.

 …

Ypenburg, een doorsnee nieuwbouwwijk in het zuiden van Den Haag, wordt al langer beklad, verteld Emily me. Op een zonnige winterdag een paar maanden na die traumatische avond van 4 augustus maken we samen een kleine wandeling door de wijk. Ze weet ze me op vrijwel elke straathoek sporen aan te wijzen. Op het ene elektriciteitshuisje lees je in viltstift ‘Stop de Omvolking’, op het volgende bushokje vraagt een afbladderende sticker de lezer te ‘Denken aan hun Toekomst’, met een tekening van twee lachende, blonde kinderen. Om de nek van het meisje hangt een onheilspellend Duits aandoende rune. Verderop valt in een slordig handschrift ‘Support Trump!’ te lezen, en op een sticker met een foto van zwarte pieten ‘Handen af van onze Tradities’.

 …

‘Wat schrijven jullie daar?’ vraagt ze de twee jongens met opgeschoren haar. ‘Ben jij soms een tranny?’, vraagt een van hen-  in een gesprek met de politie later die week zal Emily zich niet meer kunnen herinneren welke. Daarna gaat het snel. Een vuistslag in het gezicht, en voor ze het weet ligt ze op de koude, nog vochtige straattegels. Terwijl ze trappen tegen haar hele lichaam krijgt probeert ze een man die zijn hond uitlaat om hulp te roepen, maar na een korte blik in de richting van het opstootje richt hijzijn aandacht weer op zijn hond. Hij lijkt haar niet te willen helpen.

 …

Ze loopt wel vaker een rondje langs alle stickerplekken in de wijk, vertelt Emily me tijdens onze wandeling. Met een schuursponsje haalt de jonge IT-er dan de haatdragende stickers weg, of, wanneer ze te koppig zijn om los te komen, plakt ze er een zelfontworpen sticker overheen. Graag maakt ze stickers die te maken hebben met haar identiteit en haar gemeenschap. Stickers met de regenboogkleuren, of de herkenbare blauw-roze transgender vlag.

We komen aan op een klein pleintje. ‘Daar houden neonazi’s wel eens feestjes’, vertelt ze, wijzend op een onopvallend, modern cafétje tegenover een noedelrestaurant. Voor mij voelt het alsof de jonge nieuwbouwwijk ineens vol gevaren zit.

 …

Hoewel de man niet ingrijpt, lijkt de aanwezigheid van omstanders genoeg om de jongens van hun stuk te brengen. Ze bijten Emily nog iets toe, delen een laatste trap uit, maar vertrekken dan over de brug naar de andere kant van de vaart, de tegengestelde richting van Emily’s ouderlijk huis.

De pijn voelt ze nog niet, dat zal pas komen wanneer de adrenaline is uitgewerkt. Maar zonder haar bril, die in het geweld is zoekgeraakt, zijn de 200 meter naar haar ouderlijk huis toch een uitdaging. Op de tast doet ze de deur van het slot, en pakt haar reservebril van een nachtkastje. Dezelfde dag keert ze nog even terug naar de plek van het geweld, om haar bril en andere zoekgeraakte bezittingen op te rapen. Voor de zekerheid had ze een bandenlichter meegenomen, maar de jongens zijn gelukkig niet teruggekeerd.

 …

Wat de jongens die maandagavond op de lantaarnpaal aan het schrijven waren, weet ze niet precies, vertelt Emily, terwijl we samen op het pleintje op de tram wachten. Maar er is een kans dat de slogan, ook al waren ze elkaar voor de avond in augustus nog nooit tegengekomen, specifiek tegen Emily was gericht.

De extreemrechtse stickeraars lijkt het namelijk ook zijn opgevallen dat hun slogans worden overgeplakt met regenboogvlaggen en transgendersymbolen, want sinds een jaar duiken behalve racistische slogans en stickers, ook steeds vaker anti-transgender slogans op. Zo kan het dat er boven een poster voor de vermiste grijze kater Simba op een lantaarnpaal ineens ‘Kanker Trannies, return to God!’ te lezen valt, of op het electriciteitshuisje naast een plantsoen ‘Death to LGBTQ+, No Trans in my City’.

 …

De eerste nacht na de aanval slaapt ze, ondanks de grote blauwe plekken, goed, door haar sterke vermoeidheid. Maar de volgende dag merkt ze toch de weerslag. Wanneer ze naar de supermarkt loopt, komt ze de jongens weer tegen, nu samen met hun moeder. Ze schrikt flink.

Thuisgekomen opent ze Signal. Het social mediaplatform, vergelijkbaar met Whatsapp, maar beter beveiligd, is populair onder haar vrienden. Ze kent hen vooral uit de activistische scène in haar stad. Ze stuurt een bericht in de appgroep van activisten en krakers uit regio Den Haag, waaronder de bewoners van het kraakpand waar ze de vorige dag was geweest. Dezelfde dag nog komt een vriend uit de appgroep langs om haar te ondersteunen, en een andere vriend gaat twee dagen later met haar mee naar het politiebureau om aangifte te doen. Ook maakt ze, op advies van haar vrienden, een afspraak bij de huisarts, om haar blauwe plekken te laten vastleggen.

 …

Terwijl Emily en ik in de tram zitten, op weg naar het kraakpand waar ze die maandagavond vandaan kwam, vertelt ze me hoe belangrijk haar activistische gemeenschap voor haar was in de dagen na de aanval. ‘Van mijn familie kreeg ik in de dagen na de aanval niet het gevoel dat ze zich veel zorgen maakten. Dat deed misschien nog wel meer pijn dan de fysieke aanval.’

 …

In de weken na de aanval organiseren Emily’s activistische vrienden een actiegroep. Nog geen maand na de aanval organiseren ze een demonstratie in de wijk, op hetzelfde pleintje als waar het neonazi-café gevestigd is. Het voelt voor Emily als het heroveren van haar recht om aanwezig te zijn op straat, in haar wijk.

Een paar dagen na de demonstratie worden de twee jongens door de politie op heterdaad betrapt op het schrijven van een transfobe slogan op een lantaarnpaal. Ook hun moeder, die de twee had horen praten over de aanval, had de jongens aangegeven bij de politie.

De arrestatie en steun vanuit haar gemeenschap zorgt voor Emily voor een iets groter gevoel van veiligheid, al zal het herstellen nog lang duren.

 …

Wanneer Emily en ik aankomen op het kraakpand, een korte afstand lopen van een tramstation in Den Haag, wordt ze begroet door een bevriende activist, net als Emily een jonge transgender vrouw. Ze gaan samen wat eten, en een rondje door de stad wandelen. ‘En we gaan stickeren!’

 …

Epiloog

In december van 2025 werden de broers Melvin en Ryan door de Haagse rechtbank veroordeeld. De oudste, Melvin, kreeg een werkstraf van honderd uur, de jongste een werkstraf van 50 uur. Daarnaast hebben ze een contactverbod opgelegd gekregen, en moeten ze Emily ieder een schadevergoeding van 400 euro betalen. De strafmaat is opvallend hoog voor zulke jonge daders. De rechter nam in deze uitspraak mee dat de misdaad om haatmotieven is gepleegd. De advocaat van de jongens kondigde aan in hoger beroep te gaan, maar laat in september van 2026 later vallen. Daarmee is de zaak juridisch afgesloten.

Over de auteur