Een fanclub zonder stadion

Een fanclub zonder stadion

Een jongetje dat in een Henry shirtje over straat loopt, is niets bijzonders. Voor de één is het een accessoire, maar voor de ander is het begin van een speciale bond. In Nederland bestaan minstens 25 fanclubs van buitenlandse clubs. Ze hebben geen stadion om de hoek, en missen de stad en de geschiedenis waar hun club vandaan komt. Waarom richten deze fans een fanclub op, en wat doen ze met elkaar als de club zo ver weg is?

Rens Hendriks was acht toen hij zijn liefde voor Arsenal ontdekte. Zijn ouders speelden daarin een grote rol. Zijn vader keek naar Bergkamp en Van Persie op televisie, zijn moeder gaf hem een Henry shirtje en een paar reisjes naar Londen deden de rest: Arsenal werd zijn club.

Jeffrey Vlietstra kent een ander verhaal. Bij hem zat Juventus in de familie. In 2021 woonde hij zes maanden in Turijn. Voor elke wedstrijd lunchte hij met een groep internationale fans, waarna ze samen met de bus naar het stadion gingen. Daar werd Juventus zijn grote passie.

Inmiddels hebben Rens en Jeffrey allebei een fanclub opgericht: Arsenal Netherlands en Juventus Fanclub Nederland. Samen hebben die bijna 500 leden. Maar hoe begin je met zo’n fanclub, en hoe breng je de sfeer van Londen of Turijn naar Nederland?

 

Officieel fan zijn

Een officiële fanclub is geen groep vrienden op de bank, maar een echte vereniging die door de club is erkend. Deze verenigingen hebben een echt bestuur, betalende leden en een directe band met de club. Clubs bouwen hiermee wereldwijde netwerken op. Bayern München telt bijvoorbeeld 583 fanclubs in 110 landen buiten Duitsland.

Ook Nederland is een onderdeel van die netwerken. Op de kaart hieronder is te zien hoe Nederlandse fanclubs over verschillende landen verbonden zijn. De meeste clubs hebben één Nederlandse fanclub per club, maar FC Barcelona telt er bijvoorbeeld maar liefst vier.

map visualizationBron: eigen onderzoek op basis van websites van clubs en fanclubs (november 2026). 

 

Omdat een officiële fanclub de naam van de club draagt, stellen clubs voorwaarden voordat ze een fanclub erkennen. Deze voorwaarden verschillen sterk per land en club. Engelse clubs zijn relatief soepel. Zo vragen Manchester City en Newcastle United minimaal tien geregistreerde leden. Tottenham Hotspur vraagt om vijftien leden en een bestuur van vijf.

Op het Europese vasteland zijn de voorwaarden strenger. Real Madrid wil minimaal 50 volwassen leden, van wie er minstens tien een betaalde Madridista Premium Card hebben. FC Barcelona koppelt de voorwaarden zelfs aan de grootte van de stad. Een fanclub van Barcelona heet een penya. Volgens de clubregels heeft een penya in een stad als Amsterdam zeventig leden nodig. In oktober 2024 erkende Barcelona de eerste officiële penya van de hoofdstad.

Daarnaast krijg je te maken met de Nederlandse wet. De Europese clubs eisen dat de fanclubs echte geregistreerde verenigingen zijn. Dit betekent dat de verenigingen via de notaris een KVK-registratie moeten aanvragen. Dat kost tussen de 400 en 1000 euro, waarbij jaarlijkse administratiekosten nog niet zijn meegerekend.

 

Twee wegen naar een fanclub

Jeffrey weet hoeveel werk dat is. Toen hij terugkwam uit Turijn, kende hij in Nederland geen enkele andere Juventus fan. Hij zocht op de website van Juventus naar een fanclub. “Toen zag ik dat er in België drie fanclubs waren en in Nederland helemaal niks”, zegt hij. Zijn besluit was snel genomen: hij begon er zelf een.

Via de notaris en de KVK richtte hij een vereniging op, met statuten over hoe kaarten worden verdeeld en wat er gebeurt als leden zich misdragen. Het lastigste was de deadline van Juventus. Vóór 30 november 2022 moest Jeffrey minimaal 30 leden verzamelen. Via sociale media en de bevriende groep internationale fans uit Turijn had Jeffrey net voor de deadline dertig Juventini, zoals Juventus fans heten, gevonden.

Voor Rens begon het niet met een website, maar met een podcast. “Ik had vroeger altijd al zoiets van: ik zou wel journalist willen worden, of voetbalcommentator”, zegt Rens. Die kriebels kwamen zeven jaar geleden weer naar boven. Hij nam contact op met ESPN-commentator Martijn van Zijtveld. Na een kop koffie en twintig minuten praten stond het plan: samen gingen ze een podcast over Arsenal maken.

Na vijf seizoenen trok De ArseNL Podcast 700 tot 800 luisteraars per aflevering. Hierdoor hadden Rens en Martijn een achterban van Nederlandse Arsenal fans opgebouwd. “Als je in Nederland fan bent van een buitenlandse club, ben je een beetje alleen”, zegt Rens. “Maar je bent vaak ook best wel serieus fan.” Daarom zochten zij een manier om de fans nog meer te verbinden met elkaar.

Een fanclub oprichten was volgens Rens en Martijn de logische stap. Dit ging alleen niet gemakkelijk. Net als andere clubs laat Arsenal geen nieuwe fanclub toe als er al een in de regio is. Er bestond al een fanclub, gerund door Engelse expats uit Amsterdam. Volgens Rens gebruikten die de club vooral om makkelijk aan kaarten te komen.

Een jaar lang mailde Rens heen en weer om Arsenal en de expats te overtuigen. “Geef ons nou de sleutels, dan gaan wij het eens even serieus neerzetten”, zegt Rens. Nadat Rens en Martijn allebei drie professionele referenties hadden aangeleverd, was het vorig jaar eindelijk rond.

 

Samen kijken

Met de sleutels in handen gingen Rens en Martijn meteen aan de slag. Na een jaar heeft Arsenal Netherlands bijna 400 leden verzameld. Deze vereniging organiseert regelmatig watch parties in onder meer Groningen, Utrecht en Eindhoven. Hierbij hangen ze een vlag met de naam van de fanclub voor de deur, en houdt Rens vaak een welkomstwoordje.

Bij elke watch party of andere bijeenkomst spaar je als lid punten. Fans met de meeste punten kunnen makkelijker kaarten krijgen voor wedstrijden van Arsenal. Wie kaarten wil, moet sinds dit seizoen minstens een jaar lid zijn. Zo weert de fanclub ‘gelukszoekers’ die alleen lid werden voor goedkope kaarten.

Ook de Juventus Fanclub Nederland heeft veel watch parties. Zij kijken samen in Utrecht of Amsterdam de wedstrijden, en een keer in een Italiaans familierestaurant van een lid. Veel leden hebben, net als Jeffrey, Italiaanse ouders of zijn zelf in Italië geboren. “Het Italiaanse temperament en het gevoel en de cultuur, dat zit gewoon in de leden”, zegt Jeffrey.

 

Niet te copy-pasten

Toch weten beide oprichters dat er grenzen zijn aan hoe ze de clubcultuur kunnen overbrengen naar de fanclub. “Het is niet zo dat onze fanclub elke week met twintig man daar staat, omdat iedereen gewoon hier woont”, zegt Jeffrey. En Rens noemt de Arsenal familie “misschien een beetje het perfecte plaatje. Dat is lastig om te copy-pasten.”

Rens voelde zich als Arsenal fan in Nederland een beetje alleen, en Jeffrey kende na zijn tijd in Turijn geen andere Nederlandse Juventus fans. Voor hen was hierbij een fanclub de perfecte oplossing. Fans die elkaar eerst niet kenden, kijken nu samen wedstrijden in Utrecht, Groningen of Amsterdam. 

Al die gezelligheid vervangt helaas een stadion om de hoek niet. De oprichters zijn daar ook eerlijk over. Het concept van een Arsenal familie is lastig te kopiëren, en de leden van Juventus Fanclub Nederland staan niet elke week in Turijn, maar dat hoeft dan ook niet. Voor het jongetje in dat Henry-shirtje is het al belangrijk dat hij er niet meer alleen voor staat.

Over de auteur