Geen tijd om op adem te komen

Geen tijd om op adem te komen

Bron: Voetbalblessures, KNVB. https://www.knvb.nl/assist-trainers/voetbalfit/voetbalblessures

Vroeger, op het allereerste WK voetbal ooit, deden er maar dertien landen mee aan het toernooi. Er zijn steeds meer deelnemende landen bijgekomen. Zo deden er aan het WK 2022 maar liefst 32 landen mee. Dit aantal was het afgelopen WK in 2026 zelfs opgelopen tot 48 landen. Dit is niet het enige voorbeeld. Zo is in 2024 het format van de Champions League veranderd, waardoor er 36 teams meedoen in plaats van 32. Door deze verandering en toevoegingen van tussenrondes worden er nu jaarlijks 189 wedstrijden gespeeld, terwijl er eerst 125 werden gespeeld. Ook zijn er talloze andere competities, zoals de wekelijkse competitie, de beker, de Nations League en het WK Clubs. Door deze recente veranderingen in het voetbal en de grote hoeveelheid wedstrijden worden de voetbalkalenders steeds voller en misschien te vol. Het voetbal moet niet alleen voor de fan leuk zijn, maar ook voor de spelers zelf.

Victor Jensen geblesseerd op de grond tegen HŠK Zrinjski Mostar. Overgenomen uit: FC Utrecht is na 15 jaar terug in Europa League, maar verliest topscorer Jensen van NU.nl, 2025. (https://www.nu.nl/voetbal/6367152/fc-utrecht-is-na-15-jaar-terug-in-euro)

Een ongelukkige stap op de bal. Voor FC Utrecht-middenvelder Victor Jensen betekende het een vroegtijdig einde van zijn Europese avontuur. Tijdens de voorronde van de Europa League in 2025 scheurde hij zijn hamstring. Een ongelukkige actie, zou je denken. Toch speelde er mogelijk meer mee. Jensen had namelijk in korte tijd al drie wedstrijden gespeeld.

FC Utrecht haalde vorig seizoen voor het eerst sinds 2010 de groepsfase van de Europa League. Dat betekende een flinke uitbreiding van het wedstrijdprogramma. Zo speelde de ploeg op zondag een competitiewedstrijd, op donderdag een Europese wedstrijd en vervolgens op zondag opnieuw een competitiewedstrijd. Vier van deze Europese wedstrijden vonden bovendien plaats in het buitenland. Door de korte periodes tussen wedstrijden is er weinig ruimte voor fysiek herstel. Dat is niet zonder gevolgen. Uit onderzoek van Aston University blijkt dat blessures aan de hamstrings en knieën regelmatig voortkomen uit langdurige belasting van spieren en gewrichten. Daarnaast toont onderzoek van Howle et al. (2019) aan dat drukke wedstrijdschema’s leiden tot een significante stijging van het aantal blessures.

Ook René Dannenburg, voormalig fysiotherapeut van Feyenoord, ziet de gevolgen van een overvol wedstrijdschema. Volgens hem speelt de beperkte hersteltijd tussen wedstrijden een belangrijke rol bij het ontstaan van blessures. Over de blessure van Jensen zegt hij: “Ik weet honderd procent zeker dat als hij één wedstrijd in de week had gespeeld het lichaam het dan prima had kunnen verwerken. Nu zie je dat het lichaam dat gewoon niet aankan, omdat hij niet gewend is drie wedstrijden in de week te spelen.” Vooral de periode tussen een Europese wedstrijd op donderdag en een competitiewedstrijd op zondag vormt volgens Dannenburg een probleem. Op de tweede dag na een wedstrijd ervaren voetballers vaak nog fysieke en mentale vermoeidheid. Toch staat er op die dag alweer een intensieve veldtraining op het programma, terwijl de volgende wedstrijd slechts één dag later plaatsvindt. Spelers krijgen hierdoor onvoldoende tijd om volledig te herstellen en verschijnen mogelijk met kleine pijntjes aan de aftrap. Wanneer deze belasting zich blijft opstapelen, neemt het risico op blessures toe.

Volgens Dannenburg zou er daarom idealiter standaard drie dagen tussen wedstrijden moeten zitten. “Het ideale scenario zou zijn als er standaard drie dagen tussen wedstrijden inzitten. Dat is voor het lichaam 100% beter en voorkomt dan ook blessures.”

 

De stille impact

Daarnaast speelt mentale gezondheid ook een enorme rol binnen de drukke kalenders. Spelers hebben na wedstrijden vaak last van mentale vermoeidheid. Zo voelen spelers zich 48 uur na de wedstrijd nog steeds vermoeid, minder gemotiveerd en hadden ze last van pijntjes. Na drie dagen waren de pijntjes weg, maar was er nog steeds sprake van een vermoeid gevoel en een verminderde motivatie om te trainen. Het volledige mentale herstel duurt 72 uur. Ook Dannenburg sprak zich hierover uit: “Het is niet alleen de fysieke lood van de wedstrijden, maar het is vooral mentaal. Die jongens hebben nooit rust, staan continu aan en lopen continu op hun grenzen. Het mentaal weerbaar zijn tegen alle stress is een talent, want er zijn genoeg jongens die niet overeind blijven in de voetbalwereld.” Mentale rust pakken is dus erg belangrijk, ook in de zomerstop. Het is essentieel dat spelers minimaal 28 dagen rust krijgen tussen twee seizoenen in. Dit is cruciaal voor het mentale herstel. Echter blijkt uit onderzoek van FIFPRO dat slechts 14% van de spelers van het EK 2024 en 9% van de spelers van Copa América een zomerstop had die voldeed aan de 28 dagen. Ook spelers van topclubs als PSG en Chelsea kregen te weinig rustdagen na het seizoen en te weinig voorbereidingsdagen voor het seizoen. Er zijn dus enorm veel spelers geweest die niet aan hun mentale herstel zijn gekomen, wat ook weer invloed heeft op hun fysieke gesteldheid. Dit komt dus door het absurd hoge aantal wedstrijden die er zijn. Topsport is ook het opzoeken van mentale grenzen. Dat kost energie, wat ten koste gaat van het herstellend vermogen. Als je mentaal niet herstelt en met knikkende knieën het veld op loopt, reageert je lichaam niet hetzelfde vertelt Dannenburg.

 

Bron: FIFPRO (2025)

 

 

Ook het vele reizen kan zorgen voor mentale vermoeidheid en stress. Bij voetbalwedstrijden buiten de landelijke competitie wordt er veel gereisd. Zo heeft, volgens FIFPRO, AS-Roma keeper Mathew Ryan in het seizoen 2024/25 wel 169.000 km afgelegd voor voetbalwedstrijden. Dat is een totale reistijd van 217 uur. En het draait niet alleen om de reistijd en de afstanden, maar de spelers vliegen ook naar verschillende tijdzones. Dit is mentaal erg uitputtend. Vergeet daarnaast ook niet dat je tijdens deze reizen ook weg bent van huis, waarbij veel spelers hun kinderen of geliefden niet kunnen zien. Ook dit speelt mee met de mentale gezondheid.

 

Wereldwijde impact

Verder zorgt het reizen ook voor belasting voor de hele wereld. Al die vlieg- en busreizen genereren extreem veel CO2-uitstoot, wat erg schadelijk is voor het milieu. Zo strekte het deelnemersveld van de vorige Champions League zich uit over heel Europa. Kairat Almaty legde bijvoorbeeld het hele toernooi 45.000km af, wat meer is dan een rondje om de hele aarde. Om een kleine impressie te geven van de totale CO2-uitstoot van de Champions League kan er gekeken worden naar het seizoen 2023/24, waar er nog maar 32 teams waren in plaats van 36. De totale CO2-uitstoot werd berekend op 79.751,88 kg. Vliegreizen kwamen naar voren als de belangrijkste veroorzaker van de uitstoot. Dit laat de aanzienlijke milieu-impact van het vervoer binnen internationale sportevenementen zien. Echter zijn deze cijfers alleen maar opgelopen door het toevoegen van extra teams en wedstrijden. Volgens Fossil Free Football (2025) heeft dit geleid tot een stijging van 18% aan uitstoot. De gemiddelde uitstoot per teamlid bedroeg zo’n 8.500 kg CO2. Dat is drie keer zoveel als een gemiddeld mens op de wereld in één jaar mag uitstoten om de opwarming van de aarde maximaal 1,5 graad te houden. En dit geldt alleen voor de uitstoot van de clubs zelf. Fans die hun club achterna reizen leveren natuurlijk ook CO2-uitstoot op. Al die voetbalwedstrijden dragen dus verre van positief bij aan het milieu.

Spelers als Victor Jensen die maanden langs de kant staan, omdat ze te veel wedstrijden spelen. Spelers als Mathew Ryan die duizenden kilometers spenderen in vliegtuigen en bussen, wat een mega impact heeft op de mentale gesteldheid. Clubs die duizenden kilo’s aan CO2 uitstoten. Dat zijn allemaal de gevolgen van de drukke voetbalkalenders tegenwoordig. Als we de agenda blijven vullen, raakt het voetbal uiteindelijk zelf leeg!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Over de auteur