De Israëlische verkiezingen van 27 oktober hebben geen duidelijke winnaar opgeleverd. De partij van premier Benjamin Netanyahu, Likud, werd met 27 zetels de grootste partij, maar zijn politieke blok komt niet verder dan 53 van de 120 zetels in de Knesset. Daarmee komt Netanyahu acht zetels tekort voor een meerderheid. Ook oppositieleider Gadi Eisenkot kan niet zelfstandig een regering vormen. Zijn blok heeft 48 zetels.

De komende periode staat daarom vooral in het teken van coalitievorming. Om een regering te kunnen vormen zijn 61 zetels nodig. De 19 zetels van Arabische partijen kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Tegelijkertijd ligt samenwerking met deze partijen politiek gevoelig. Eisenkot heeft tijdens de verkiezingscampagne aangegeven niet met Netanyahu te willen regeren, terwijl binnen zijn eigen politieke kamp ook weerstand bestaat tegen samenwerking met Arabische partijen.

Lange onderhandelingen

Na de officiële uitslag krijgt een kandidaat de opdracht om een regering te vormen. President Isaac Herzog heeft inmiddels oppositieleider Eisenkot als eerste kandidaat aangewezen. Hij krijgt 28 dagen om een coalitie samen te stellen, met de mogelijkheid van een verlenging van twee weken. Lukt dat niet, dan kan een andere kandidaat de opdracht krijgen. Als ook dat mislukt, kunnen nieuwe verkiezingen volgen.

De formatie kan daarmee grote gevolgen hebben voor de koers van Israël. Wie uiteindelijk onderdeel wordt van de nieuwe coalitie, heeft invloed op onderwerpen als de oorlog in Gaza, de verhouding met Arabische landen en de relaties met Europa en de Verenigde Staten.

Ook de manier waarop Israël zich naar het buitenland presenteert, speelt daarbij een rol. Fabio Cristiano, universitair docent aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker op het gebied van onder meer het Israëlisch-Palestijnse conflict en desinformatie, zegt: “Israël is een van de meest ontwikkelde landen ter wereld als het gaat om het beïnvloeden van de publieke opinie.”

Die strijd om de publieke opinie is relevant voor de internationale positie van Israël. De nieuwe regering zal niet alleen moeten bepalen welke binnenlandse koers zij wil varen, maar krijgt ook te maken met de manier waarop die koers internationaal wordt ontvangen.

Wat betekent dit voor Israël?

Voorlopig blijft de huidige regering als demissionair kabinet aan de macht. Tegelijkertijd beginnen de onderhandelingen over een nieuwe coalitie. De uitslag laat zien dat geen van de grote politieke kampen voldoende steun heeft om alleen te regeren.

Voor Israël betekent dat opnieuw een periode van politieke onzekerheid. Kleine partijen kunnen de doorslag geven bij het vormen van een meerderheid. De uiteindelijke samenstelling van de regering bepaalt daarmee niet alleen wie Israël bestuurt, maar ook welke politieke koers het land de komende jaren gaat varen.

Kijk hier naar de explainer voor de historische kant van de verkiezingen en de staat Israel: