De overheid roept Nederlanders al langer op om zich voor te bereiden op noodsituaties. Bijvoorbeeld door voldoende drinkwater, houdbaar voedsel en andere essentiële spullen in huis te halen. Volgens het Rode Kruis geven steeds meer Nederlanders gehoor aan die oproep. Suzanne Segaar, hoofd Nationale Hulp bij het Rode Kruis, stelde op 27 oktober bij NPO Radio 1: ‘De helft van de Nederlanders heeft inmiddels een noodpakket in huis.’ Maar klopt dat?

De claim: ‘De helft van de Nederlanders heeft inmiddels een noodpakket in huis.’

Het oordeel: grotendeels waar.

De cijfers van het Rode Kruis ondersteunen de uitspraak, maar er zijn belangrijke kanttekeningen bij wat het onderzoek daadwerkelijk aantoont.

Waar komt die helft vandaan?
De uitspraak van Segaar is gebaseerd op onderzoek dat het Rode Kruis in oktober 2026 liet uitvoeren door onderzoeksbureau PanelWizard. Hiervoor werden 1.024 Nederlanders van 18 jaar en ouder ondervraagd. Uit het onderzoek blijkt dat 46 procent aangeeft een noodpakket in huis te hebben. Dat percentage is de afgelopen jaren flink gestegen. In 2023 gaf nog 20 procent aan een noodpakket te bezitten, tegenover 33 procent in 2025 en 46 procent in 2026.

Maar hoe kun je op basis van 1.024 respondenten iets zeggen over miljoenen Nederlanders? Volgens Nicole van Batenburg, woordvoerder van het Rode Kruis, is bij de samenstelling van de steekproef rekening gehouden met leeftijd, geslacht en regio. De onderzoekers controleren tijdens het onderzoek of de deelnemersgroep overeenkomt met de Nederlandse bevolking. ‘Wanneer bepaalde groepen achterblijven, bijvoorbeeld jongeren, worden extra respondenten uit die groep uitgenodigd. Hierdoor sluit de uiteindelijke steekproef zo goed mogelijk aan op de samenstelling van de Nederlandse bevolking.’

Wanneer heb je eigenlijk een noodpakket?
De overheid adviseert Nederlanders om zich tijdens een noodsituatie 72 uur zelfstandig te kunnen redden. Daarvoor zijn onder andere drinkwater, houdbaar voedsel, een zaklamp en een radio op batterijen nodig. Maar betekent het percentage van 46 procent dat al deze Nederlanders daadwerkelijk voldoende spullen hebben om drie dagen door te komen? Volgens van Batenburg is dat niet onderzocht. ‘Dat hebben we met dit onderzoek niet vastgesteld. Het onderzoek brengt in kaart hoeveel mensen aangeven een noodpakket te hebben, maar niet of de inhoud daarvan volledig voldoet aan de richtlijn om 72 uur zelfstandig te kunnen functioneren.’

Wat zeggen andere onderzoeken?
Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) liet onderzoek doen naar de voorbereiding van Nederlanders op noodsituaties. Uit onderzoek van Behavior Change Group, uitgevoerd in januari 2026, blijkt dat 44 procent aangeeft een noodpakket te hebben. In 2024 was dat nog 30 procent.

Voor het onderzoek werden 1.026 Nederlanders ondervraagd. Uiteindelijk zijn 972 respondenten meegenomen in de analyses. De uitkomst ligt dicht bij de 46 procent van het Rode Kruis en ondersteunt daarmee het beeld dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders een noodpakket zegt te bezitten. De onderzoeken zijn echter op verschillende momenten uitgevoerd en gebruiken niet noodzakelijk dezelfde onderzoeksmethode. De percentages kunnen daarom niet zonder meer rechtstreeks worden vergeleken.

Een noodpakket is nog geen noodplan
Hoewel steeds meer Nederlanders aangeven een noodpakket te hebben, betekent dit niet automatisch dat zij goed voorbereid zijn op een noodsituatie. Volgens het Rode Kruis heeft slechts 9 procent een noodplan. Uit het NCTV-onderzoek blijkt dat 12 procent hierover beschikt. Van Batenburg benadrukt dat voorbereiding verder gaat dan alleen het bezit van een noodpakket: ‘Een noodpakket is een belangrijke eerste stap, maar voorbereiding gaat verder dan alleen het hebben van spullen. Weten wat je moet doen, hoe je informatie ontvangt en wat de afspraken binnen je gezin of huishouden zijn, maakt mensen beter voorbereid op een noodsituatie.’

Conclusie
De uitspraak van Suzanne Segaar is grotendeels waar. Uit onderzoek van het Rode Kruis blijkt dat 46 procent van de ondervraagde volwassen Nederlanders aangeeft een noodpakket in huis te hebben. Dat percentage ligt dicht bij de helft. Ook het NCTV-onderzoek, waarin 44 procent aangeeft een noodpakket te hebben, ondersteunt dit beeld. Toch vraagt de uitspraak om nuance. Het onderzoek richt zich uitsluitend op volwassenen en is gebaseerd op zelfrapportage. Bovendien is niet vastgesteld of de noodpakketten daadwerkelijk volledig zijn. Nauwkeuriger zou daarom zijn: ‘bijna de helft van de volwassen Nederlanders zegt een noodpakket in huis te hebben’.