Tijdens de Koude Oorlog was de dreiging van een kernoorlog groot. De Sovjet-Unie had raketten geplaatst die gericht waren op Nederland en andere NAVO-landen. Daarom besloot de Nederlandse regering, als onderdeel van de NAVO, ook kruisraketten te plaatsen. Het doel daarvan was afschrikking: de Sovjet-Unie ervan overtuigen geen oorlog te beginnen en zo de vrede te bewaren. Toch leidde dit besluit tot grote protesten, onder andere in Amsterdam en Den Haag. Verslaggeefster Karlijn Wiersum sprak met Koude Oorlog-expert Daan Sanders van het NIMH en ervaringsdeskundige Kees Dijkman, die zelf tegen de plaatsing van de kruisraketten demonstreerde.
Ook nu lopen internationale spanningen opnieuw op. Van 2 tot en met 6 november staat de publiekscampagne Denk vooruit centraal. Met deze week wil de overheid Nederlanders bewuster maken van mogelijke noodsituaties, zoals langdurige stroomuitval, problemen met de drinkwatervoorziening of een cyberaanval. De boodschap van deze week is dat burgers zich moeten voorbereiden op de eerste 72 uur van een crisis. Wat houdt die voorbereiding precies in? En hoe kijken Nederlanders aan tegen deze oproep?
Met de landelijke publiekscampagne Denk vooruit wil de overheid Nederlanders beter voorbereiden op noodsituaties. Denk aan langdurige stroomuitval waarbij ook het internet en het betalingsverkeer uit kunnen vallen. Ook extreem weer of een cyberaanval kunnen ervoor zorgen dat belangrijke voorzieningen tijdelijk niet beschikbaar zijn. De overheid adviseert de samenleving om drie stappen te nemen. Allereerst vraagt de overheid aan burgers om een noodpakket samen te stellen. Die bestaat uit dingen als voldoende drinkwater, houdbaar eten, een zaklamp en een radio op batterijen en medicijnen. Ook moeten burgers afspreken hoe je elkaar bereikt en hoe je elkaar kunt helpen als er iets gebeurt. Tot slot worden burgers geadviseerd om met elkaar in gesprek te gaan over de voorbereiding op noodsituaties. Lilian Jansen, woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid, verwijst in een telefonisch gesprek naar de website van de campagne Denk vooruit voor antwoorden op veelgestelde vragen over de voorbereiding op noodsituaties. Daar staat de boodschap ‘Niet omdat we bang zijn, maar om samen sterk te staan’ centraal.
Toch is niet iedereen even enthousiast over de campagne. In april 2026 publiceerde Ipsos I&O een onderzoek naar de campagne Denk vooruit. Uit het onderzoek blijkt dat 14 procent van de ondervraagden geen begrip heeft voor de campagne. Uit dit onderzoek blijkt dat mensen vinden dat er te veel nadruk wordt gelegd op wat burgers zelf moeten doen. Zij verwachten juist dat de overheid de verantwoordelijkheid om burgers veilig te houden zelf neemt. Ook uit de Risico- en Crisisbarometer uit 2023 blijkt dat ruim een derde van de Nederlanders de voorbereiding op rampen en crises als een verantwoordelijkheid van de overheid ziet. Een vergelijkbaar deel vindt dat deze verantwoordelijkheid zowel bij de overheid als bij burgers ligt.
Ook is er kritiek op de manier waarop de dreiging wordt gepresenteerd. Uit een flitspeiling van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de NCTV in januari 2026, blijkt dat 29 procent van de ondervraagden die het boekje hadden gelezen, na het lezen meer angst voelde voor een mogelijke noodsituatie. De manier waarop de overheid informatie verstrekt, kan mensen dus banger maken.
De campagne Denk vooruit laat zien dat de overheid Nederlanders wil stimuleren om zich beter voor te bereiden op noodsituaties. Hoewel er ook nu weer kritiek klinkt, vinden veel Nederlanders het wel belangrijk om goed voorbereid te zijn. Toch blijft er discussie bestaan over de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen burgers en overheid. Bovendien blijkt dat de campagne bij een deel van de lezers juist voor meer angst zorgt.
