Afgelopen halfjaar zijn er zo’n acht besmettingen van het westnijlvirus bij paarden geconstateerd. Het virus wordt overgedragen door de gewone huissteekmug en veroorzaakt bij paarden in tien procent van de gevallen ernstige neurologische klachten. Het standaardadvies is om in het voorjaar te vaccineren, maar door klimaatverandering wordt het muggenseizoen langer en dan is slechts één inenting wellicht niet voldoende.

Westnijlvirus

Het westnijlvirus dat circuleert onder vogels en wordt overgedragen door muggen komt oorspronkelijk uit Noord-Afrika en is door de jaren heen overgewaaid naar Europa. Het paard is net zoals de mens een ‘dead-end host’, wat betekent dat paarden die besmet zijn met het virus niet direct andere paarden kunnen besmetten. Bij paarden zijn er vaker geen klachten zichtbaar dan wel. In kleine gevallen kan het virus leiden tot hersenweefselontsteking.

Klimaat beïnvloedt aantal muggen

De samenhang tussen het klimaat en het aantal muggen is al langer bekend. ‘Het is duidelijk dat er door stijgende temperaturen meer westnijlvirus gevallen zijn’, stelt Maarten Boonekamp, klimaatonderzoeker bij TU Delft. ‘Als het wekenlang tussen de 20-26 graden blijft, is de kans groot dat het westnijlvirus endemisch kan worden [zich kan gaan settelen in Nederland]’, gaat hij verder. Die temperatuurzone blijkt dan optimaal te zijn voor die bepaalde mug.

Vaccinatie

In Nederland wordt standaard alleen één keer ergens in april bij paarden gevaccineerd voor het westnijlvirus. Susan Westerterp, paardenarts bij de KNMvD vertelt: ‘De basisvaccinatie bestaat uit twee (in)entingen met een interval van 3 tot 6 weken. Daarna wordt de vaccinatie jaarlijks herhaald, bij voorkeur in april of mei, zodat paarden beschermd zijn tijdens het hoogseizoen voor muggen (augustus/september).’

Als het muggenseizoen door opwarming van de aarde steeds later in het jaar nog actief is, dan is de bescherming van een april-inenting tegen oktober misschien al verminderd. De KNMvD noemt het het hoogseizoen, ‘augustus/september’, maar wat als muggen in november nog overvliegen?

Het huidige schema kent vooralsnog geen najaarsbooster. Met het oog op een hoogstwaarschijnlijk warmere herfst met een hoger aantal muggen kan dat wellicht slecht uitpakken voor paardeneigenaars.

In deze reportage gaat verslaggever Sacha de Vos dieper in op het westnijlvirus en wat de aankomende warme herfst ermee te maken heeft.