De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) probeert zijn afhankelijkheid van de Straat van Hormuz al ruim tien jaar te verkleinen. Dat blijkt nu van strategisch belang. Door de huidige crisis rond de zeestraat, een belangrijke doorgang voor de wereldwijde oliehandel, staat de export van olie uit de Golfregio onder druk.

De Straat van Hormuz ligt tussen Iran en Oman en vormt de belangrijkste zeeroute voor olie uit de Perzische Golf. In 2025 ging er dagelijks ongeveer 20 miljoen vaten ruwe olie en olieproducten doorheen. Dat is ongeveer een kwart van de wereldwijde oliehandel over zee.

Voor de VAE is er echter een alternatieve route. Via een pijpleiding wordt olie vanuit Habshan, in Abu Dhabi, naar de haven van Fujairah aan de Golf van Oman vervoerd. Vanuit daar kan de olie rechtstreeks naar zee worden geëxporteerd, zonder door de Straat van Hormuz te hoeven.

De bestaande pijpleiding heeft volgens olie-analist Homayoun Falakshahi van Kpler een belangrijke functie tijdens de huidige crisis. ‘It gives the Emirates an advantagious position comapared to the other states around the Persian Gulf, because they are still able to maintain part of their oil export.’ Toch kan de pijpleiding de Straat van Hormuz niet volledig vervangen. De capaciteit van de route naar Fujairah ligt rond de 1,5 tot 1,8 miljoen vaten per dag, terwijl normaal gesproken tientallen miljoenen vaten per dag door Hormuz gaan. De VAE kan daardoor een deel van zijn olie blijven exporteren, maar blijft voor een aanzienlijk deel afhankelijk van de zeestraat.

Falakshahi benadrukt ook dat de alternatieve route vooral moet worden gezien als een manier om de kwetsbaarheid van de VAE te verkleinen. ‘Even though some oil has been exported through the strait of Hormuz lately, it remains a critical point, and brings a lot of risks with it, that is why alternative routes are paying off now.’ De VAE wil die afhankelijkheid de komende jaren verder terugbrengen. In 2025 begon het land met de aanleg van een tweede pijpleiding naar Fujairah. Daarmee moet de capaciteit richting de Golf van Oman worden uitgebreid. Ook wordt geïnvesteerd in havens, spoorverbindingen en andere handelsroutes.

De strategie wordt door de VAE inmiddels aangeduid als ‘Zero Hormuz’. Volledige onafhankelijkheid van de zeestraat is voorlopig niet haalbaar. De huidige crisis laat wel zien waarom de Emiraten al jaren investeren in alternatieve routes: een deel van de olie-export kan doorgaan wanneer de belangrijkste zeeroute wordt verstoord.

Luister hier naar de reportage over de positie van de VAE: