Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen komen er de afgelopen week veel complicaties kijken. Ook blijkt telkens weer dat het minderheidskabinet niet de gemakkelijkste weg is. Bij het kabinet en de oppositie komen er veel knelpunten naar boven drijven. Hoe dit zich gaat ontwikkelen blijft spannend.

Volgende stappen voor de VVD

De VVD heeft dan wel devermogenswinstbelasting gekregen, maar ze hebben toch de bezuinigingen op de sociale zekerheid uit handen moeten laten vallen. Het vertrouwen in de VVD met Yesilgoz als partijleider is dan ook flink gedaald onder de stemmers. Of de VVD gaat kiezen voor een nieuwe partijleider is nog maar de vraag. Kristof Jacobs, universitair hoofddocent Empirische Politicologie, geeft aan dat er bij partijen eigenlijk twee natuurlijke situaties zijn waarin ze de partijleider kunnen veranderen. ‘De eerste keuze is in het midden van een kabinetsperiode, zodat de opvolger de tijd en ruimte heeft voor voorbereiding. De tweede optie is onvrijwillig: wanneer een partijleider daalt in populariteit, komen er nieuwe leiderschapsverkiezingen als dat in de partijregelsstaat. Het is moeilijk in te schatten waar het heen gaat met de VVD.’

Nieuwe verkiezingen?

Wat natuurlijk ook nog kan gebeuren, zijn nieuwe verkiezingen. PRO zou, hoe het er nu voor staat, waarschijnlijk de grootste worden volgens de laatste peilingswijzers. De VVD zou een nog grotere daling in kiezers misschien wel ontlopen, en de kans krijgen om een nieuwe partijleider aan te wijzen. De D66 krijgt dan weer de kans om eventueel in een coalitie te komen met een meerderheid, al wijzen ook de nieuwe pijlwijzers op een nieuw minderheidskabinet. ‘De Tweede Kamer en de media moeten leren hoe ze moeten omgaan met een minderheidskabinet,’ zegt Jacobs. ‘Het gaat tijd en moeite kosten, wat we niet gewend zijn. Het kabinet moet minder onderhandelen en veel meer overleggen. Ze hebben nog de houding van een meerderheidskabinet, maar dat is gewoon niet zo. Als ze niet leren hoe ze ermee om moeten gaan, kan het exploderen en dat kan zeker leiden tot nieuwe verkiezingen.’ Jacobs vertelt ook dat de gedachte van nieuwe verkiezingen zeker rondspookt door de hoofden van de Tweede Kamer. Die angst is ook een hele grote drijfveer die ervoor zorgt dat het kabinet het juist wel wil laten lukken, maar dat vergt dus veel samenwerking en tijd. Hoe het verder gaat ontwikkelen, moeten we nog ondervinden. 

Meer weten over de Algemene Financiële Beschouwingen? Frits Wester vertelde ons live tijdens de radio uitzending meer over het verloop.

Luister hier!