Welk proces speelt zich af bij het vormen van vooroordelen?
Dagelijks verwerkt ons brein miljoenen prikkels. Om te voorkomen dat we mentaal overbelast raken, maakt onze meningsvorming gebruik van shortcuts: we plaatsen de wereld om ons heen razendsnel in hokjes. Hoewel dit vermogen ervoor zorgt dat we beslissingen kunnen nemen, kent het een schaduwzijde. Het vormt namelijk de basis voor het ontstaan van vooroordelen.
Contact met mensen uit een andere etnische of nationale groep kan een belangrijke rol spelen bij het verminderen van vooroordelen. Vooral regelmatig, langdurig en positief contact lijkt daarbij van invloed. Volgens Tobias Stark, Universitair hoofddocent bij het departement Interdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de Universiteit Utrecht, is een eenmalige ontmoeting meestal niet genoeg om bestaande beelden te veranderen. Wanneer mensen elkaar vaker ontmoeten en samen activiteiten ondernemen, kunnen negatieve gevoelens en vooroordelen geleidelijk afnemen.
“Een middag gaat het niet oplossen. Je hebt herhaald en langdurig positief contact nodig, waarbij je ook echt samen iets doet.”
Hoewel denkbeelden niet altijd volledig verdwijnen, kunnen persoonlijke ontmoetingen er wel voor zorgen dat mensen een andere groep genuanceerder gaan bekijken. Door iemand persoonlijk te leren kennen, wordt die persoon minder snel gezien als onderdeel van een anonieme groep. Dat kan negatieve gevoelens en zelfs gevoelens van bedreiging verminderen.
Ook de sociale omgeving speelt hierbij een grote rol. Vooral op jonge leeftijd hebben vrienden, familie en andere mensen in de dagelijkse omgeving invloed op hoe iemand naar andere groepen kijkt. Ervaringen spelen daarnaast ook mee. Wie weinig contact heeft met mensen buiten de eigen groep, kan een onbekende groep sneller als bedreigend ervaren.
Volgens Stark kunnen juist bij mensen met sterke vooroordelen, veranderingen zichtbaar worden wanneer zij langdurig met andere groepen in contact komen. Ook gemeenten kunnen hierin een rol spelen door ontmoetingen tussen verschillende groepen in hogere frequentie, aan te moedigen.
