Als je de krant leest, krijg je niet alleen nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen mee, maar ook een beeld van de deskundigen die deze ontwikkelingen uitleggen. Onderzoek laat zien dat vrouwen aanzienlijk minder vaak als expert aan het woord komen dan mannen. Maar hoe groot is die ongelijkheid in Nederlandse kranten? 

22 procent 

Volgens het rapport van Global Media Monitoring Project (GMMP) over de vertegenwoordiging van vrouwen in Nederlandse nieuwsmedia was slechts 22 procent van de mensen die als expert werden gepresenteerd vrouw, tegenover 78 procent man. Voor het onderzoek werden onder meer zes Nederlandse kranten, nieuwssites, radio- en televisiejournalen en sociale media van nieuwsorganisaties bekeken. Het cijfer gaat over de onderzochte nieuwsmedia samen.  

Een directere meting komt uit onderzoek van Janneke van Heugten uit 2024. Haar onderzoeksteam onderzocht zeven landelijke en 29 regionale dagbladen en codeerde de expertrol afzonderlijk. Bij de 102 experts in landelijke dagbladen was 24,5 procent vrouw en 73,5 procent man. Bij de 218 experts in regionale dagbladen was 25,7 procent vrouw en 70,6 procent man. De steekproef werd op één nieuwsdag uitgevoerd, 16 januari 2024, en is dus geen jaargemiddelde. De resultaten laten wel rechtstreeks zien dat mannen in de onderzochte kranten veel vaker als deskundige werden opgevoerd dan vrouwen. Onderzoek van VIDM · Toelichting op de onderzoeksopzet. 

Volgens de directeur en oprichter van het mediaplatform Vaker in de Media (VIDM), Janneke van Heugten, lieten eerdere steekproeven van kranten lange tijd zien dat slechts 12 tot 15 procent van de deskundigen vrouw was. Na de #MeToo-beweging kwam er volgens haar meer aandacht voor de expertise van vrouwen. Inmiddels ligt het aandeel volgens Van Heugten rond de 20 procent, met uitschieters van 15 tot 25 procent. Ze benadrukt daarbij dat de metingen een beperkt beeld geven: ‘Dit is natuurlijk maar een momentopname.’  

Dezelfde experts 

Van Heugten denkt dat de oorzaak niet ligt aan een tekort aan vrouwelijke deskundigen, maar vooral aan de manier waarop redacties bronnen zoeken. ‘Als je goed genoeg zoekt kom je echt wel in contact met een vrouwelijke deskundige, maar de meeste journalisten komen vaak weer terug op hun eigen bellijst.’ Vaak gebeurt dit onder tijdsdruk of zijn het deskundigen die journalisten kennen, eerder hebben geïnterviewd of die goed hebben meegewerkt. Zulke lijsten bevatten volgens Van Heugten veelal meer mannen dan vrouwen. 

Wetenschappelijke studies geven context bij deze verklaring. Een etnografisch onderzoek op een redactie liet zien hoe gendernormen en ingesleten gewoontes onderdeel worden van dagelijkse journalistieke praktijken. Het historische artikel De krant is een meneer beschrijft de ervaringen van vrouwelijke journalisten bij Nederlandse landelijke dagbladen vanaf 1965. Een onderzoek naar genderbias in zes Nederlandse kranten tussen 1950 en 1990 vond bovendien dat taalassociaties rond gender door de tijd en per krant verschilden.  

Ook de geloofwaardigheid van vrouwelijke experts kan een rol spelen. In Women Experts and Gender Bias in Political Media onderzocht Adam L. Ozer hoe gender en expertise de beoordeling van politieke experts beïnvloeden. De bevindingen laten zien dat vrouwen niet altijd op dezelfde manier worden beoordeeld als mannen met vergelijkbare kwalificaties. Dit kan helpen verklaren hoe genderstereotypen een rol spelen. 

Niet alleen in kranten 

De ongelijkheid is ook zichtbaar in andere media. Het Commissariaat voor de Media meldde op 21 september 2026 dat vrouwen in 2025 31 procent uitmaakten van de deskundigen op televisie. Dat is vergelijkbare context voor de bredere mediasector, maar geen bewijs over kranten. De cijfers kunnen niet één op één worden samengevoegd, omdat de media, periodes en meetmethoden verschillen. 

Oordeel 

De beschikbare cijfers ondersteunen de claim dat mannen oververtegenwoordigd zijn als deskundigen in Nederlandse kranten. Vooral de steekproef van VIDM uit 2024 is hiervoor relevant, omdat daarin de expertrol afzonderlijk werd onderzocht in zeven landelijke en 29 regionale dagbladen. In beide groepen waren mannelijke deskundigen duidelijk in de meerderheid. Ook het onderzoek naar bronnen in vijf kranten over gezondheidszorg wijst op een ongelijke vertegenwoordiging. 

Er blijft wel een belangrijke kanttekening: de steekproef van 2024 betrof één nieuwsdag en geeft daardoor geen volledig beeld van de verhouding gedurende een heel jaar. De claim wordt dus ondersteund voor de onderzochte krantensteekproef, maar de precieze omvang van de ongelijkheid op langere termijn is niet vastgesteld. Van Heugten verwacht dat een meting over een langere periode hetzelfde patroon zal laten zien ‘Ik zal er zeker wel op wedden dat als wij dit onderzoek doen, dat er significant meer mannelijke deskundigen aanwezig in kranten zijn dan vrouwelijke’.