Joseph Vettel, een ouder uit San Diego County, en de 13-jarige L.K uit Alameda country hebben een zaak aangespannen. De aanklagers beschuldigen Sephora ervan  huidproducten met ingrediënten als retinoïden, exfoliërende zuren, vitamine C derivaten en peptiden te hebben verkocht aan tieners zonder voldoende leeftijdswaarschuwingen. De klacht stelt dat de ingrediënten ongeschikt kunnen zijn voor jonge huid. Maar is er medisch bewijs dat ze langdurige huidschade kunnen veroorzaken bij jongeren? 

Factcheck: Is er medisch bewijs dat retinoïden, exfoliërende zuren, vitamine C derivaten en peptiden bij jongeren langdurige huidschade kunnen veroorzaken? 

Volgens Thomas Rustemeyer, dermatoloog en hoogleraar aan het Amsterdam UMC, is er nog maar weinig onderzoek gedaan naar het effect van deze middelen op jongeren. Want veel van wat we weten over deze ingrediënten komt uit onderzoeken bij volwassenen. Specifieke studies naar cosmetisch gebruik door kinderen en tieners zijn schaars. Daardoor is het moeilijk vast te stellen wat de langetermijneffecten op de jonge huid zijn. 

Retinoïden

Crèmes met retinoïden, zoals tretinoïne en adapaleen, worden al lange tijd gebruikt tegen acne, ook bij jongeren vanaf 12 jaar ongeveer, vertelt Rustemeyer. Ze versnellen de vernieuwing van de bovenste huidlaag en kunnen mee-eters verminderen. Ze kunnen de aanmaak van collageen, een eiwit dat de huid stevigheid geeft een beetje stimuleren. Mogelijke bijwerkingen zijn een droge huid, schilfers, een branderig gevoel en roodheid. 

Retinol hoort ook bij de groep retinoïden, maar is een andere stof dan tretinoïne en adapaleen. Tjinta Brinkhuizen, dermatoloog en voorzitter van de Nederlandse Vereniging Cosmetische Dermatologie (NVCD), waarschuwt in een interview op Gezond Idee voor retinol in huidproducten: ‘Vaak zit er Retinol in vitamine A, dat klinkt gezond maar in grote hoeveelheden kan dat giftig zijn voor een kind.’ Ze noemt geen specifieke hoeveelheid of concentratie. 

Rustemeyer beschrijft bekende huidbijwerkingen van tretinoïne en adapaleen, twee retinoïden die tegen acne worden gebruikt. Brinkhuizen waarschuwt voor een mogelijke vergiftiging bij grote hoeveelheden retinol, een aan gerelateerde stof. 

Exfoliërende zuren

Volgens Rustemeyer kunnen glycolzuur, melkzuur en salicylzuur de huidtextuur verbeteren en milde acne verminderen. Bij gebruik kunnen wel mogelijke bijwerkingen aanwezig zijn zoals irritatie, een branderig gevoel en een verhoogde gevoeligheid voor uv-straling. Over de veiligheid bij kinderen is aldus Rustemeyer weinig bekend, daarom wordt er geadviseerd door verschillende auteurs voorzichtig te zijn. 

In hetzelfde interview in Gezond Idee zegt Brinkhuizen dat serums en scrubs vaak zuren bevatten die dode huidcellen verwijderen. ‘Bij een rijpe huid is dat zinvol, maar bij een jonge huid is het gevaarlijk.’ Zij benoemt dan ook de mogelijke klachten roodheid, schilfering, jeuk, een trekkerig gevoel, eczeem en puistjes. Ze stelt verder nog dat agressieve stoffen de beschermlaag van de huid kunnen aantasten. 

Ook hanteert de Europese Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS) voor salicylzuur bij kindern van 3-10 jaar een lagere concentratielimieten dan voor volwassen 

Vitamine C derivaten en peptiden

Rustemeyer legt uit dat vitamine C derivaten vooral als antioxidant werken, en invloed kunnen hebben op pigmentvlekken en tekenen van huidveroudering door zonlicht. Dermatoloog Marisa Garshick adviseert in een artikel van de American Academy of Dermatology Association (AAD) tieners om producten met actieve ingrediënten als vitamine C, retinol en exfoliërende zuren te vermijden. Die zijn volgens haar bedoeld voor huidproblemen waar kinderen nog geen last van hebben, en kunnen roodheid, een branderig gevoel of schilfering veroorzaken. 

Bij volwassenen zijn er aanwijzingen dat cosmetische peptiden de aanmaak van collageen, een eiwit dat de huid stevigheid geven, en herstelling van de huid kan ondersteunen. Naar cosmetische peptiden bij kinderen en tieners is nauwelijks onderzoek gedaan. 

Conclusie

Volgens Rustemeyer is tijdelijke irritatie het beste gedocumenteerde risico. De huid kan rood worden, branderig aanvoelen, schilferen of jeuken. Ook kan de beschermlaag tijdelijk verstoord raken. Dat risico neemt toe bij hoge concentraties, vaak smeren, het combineren van actieve ingrediënten en onvoldoende zonbescherming. Voor tieners is er onvoldoende bewijs dat normaal gebruik van retinoïden, vitamine C of peptiden blijvende schade veroorzaakt. Retinoïden en exfoliërende zuren kunnen de huid gevoeliger maken voor zonlicht, dus goede zonbescherming is belangrijk. Bij kinderen voor de puberteit is bovendien weinig onderzoek gedaan wat langdurig gebruik met de huid en haar beschermlaag doet. Dat betekent niet dat langetermijnveiligheid voor alle producten en gebruikswijzen vaststaat.