In een reportage van het Nederlands Dagblad bevind zich een uitspraak die constateerde dat sinds de invoering van statiegeld op blikjes, de kleine criminaliteit in de binnenstad gedaald zou zijn. Dit is deels waar. Sinds de invoering in 2023 is er daadwerkelijk een afname van bepaalde vormen binnen de kleine criminaliteit in de binnenstad. Uit cijfers blijkt daarentegen dat de HVC (High Volume Crimes) niet overal gedaald zijn in de binnenstad. Ook kan niet worden vastgesteld dat statiegeld de grootste factor is voor de daling van delicten.

Beheerder van statiegeld punt, Beaufort (36) beweerde in het Nederlands Dagblad dat de kleine criminaliteit gedaald zou zijn sinds de invoering van statiegeld op 1 april 2023. Kleine criminaliteit valt onder de categorie HVC. Bij deze categorie is er sprake van veelvoorkomende criminaliteit zoals: diefstallen, zakkenrollerij, winkelinbraak, slachtofferschap en overlast.  Als we spreken over de binnenstad, kijken we gericht naar stadsdeel Centrum. Uit de criminaliteitscijfers van gemeente Amsterdam Centrum over 2021–2025 blijkt dat de ontwikkeling per delict verschilt.

Cijfers over de kleine criminaliteit                                                                                                                                                                         

De cijfers van Onderzoek en Statistiek Amsterdam laten zien hoe de criminaliteit in Amsterdam zich tot 2026 heeft ontwikkeld. Zo is er een sterke groei van de onveiligheidsbelevingsindex te zien in de binnenstad. Op de Burgwallen-Nieuwe Zijde ging bijvoorbeeld de onveiligheidsbelevingsindex tussen 2024 en 2025 van 118 naar 137. Stadsdeel Centrum is aangewezen als overlastgebied. In 2025 nam in Amsterdam het slachtofferschap van HVC toe, waarbij de slachtofferschapsindex in Centrum steeg. Maar de kleine criminaliteit is ook gedaald. Zo nam de HVC sterk af bij de Burgwallen-Nieuwe Zijde. Vooral zakkenrollerij kwam hier minder vaak voor. Op de website van de politie is te zien dat bij geregistreerde misdrijven rondom de categorieën diefstal, er een stijging was in aantallen vanaf 2025, die vervolgens in 2026 weer daalden.

Alternatieve bron van inkomsten   

Volgens criminoloog Dirk Korf van de Universiteit van Amsterdam, ligt er wel een mogelijk verband tussen de daling van de criminaliteit en het statiegeldsysteem. Hij stelt daarom dat de stelling wel plausibel kan zijn. ‘Voor de blikjesrapers, en dat zijn verslaafden en daklozen, is statiegeld een alternatieve bron van inkomsten. Het is aannemelijk dat ze dat deels in plaats van, kleine criminaliteit doen in de vorm van fietsendiefstal bijvoorbeeld.’

Verschillende factoren 

Daarentegen geeft Korf aan dat de bewering voorondersteld dat blikjesverzamelaars voorheen mogelijk kleine criminaliteit ondergingen. Dat is volgens hem incorrect: ‘Er zitten allerlei mensen tussen, het is een hele heterogene groep. Dus een deel van de blikjesverzamelaars, beging geen criminaliteit.’ Ook geeft Korf aan dat er meerdere factoren meespelen in de pieken en dalen van kleine criminaliteit. Denk aan factoren zoals: de coronacrisis, warmte en toerisme. ‘De binnenstad is voortdurend in beweging’, benadrukt Korf. Daarbij waarschuwt hij dat politiecijfers niet altijd representatief zijn voor de daadwerkelijke hoeveelheid HVC delicten. ‘Politiecijfers zijn gebaseerd op basis van aangiftes die worden gemeld, daarbij komt kijken dat bij kleine criminaliteit de bereidheid van melding lager ligt dan bij High impact Crimes (HIC).

Overlast in de binnenstad                                                                                                                                                                                         

De binnenstad heeft een groeiend probleem aan overlast meldt het Parool. Zo gaat de veiligheidsbeleving omlaag en groeit de overlast. Korf beweert dat dat vooral is gekoppeld aan verslaafden die er rond hangen. ‘De verslaafden problematiek, die grotendeels ook blikjes verzamelt, dat is waar Amsterdammers zich groen en geel aan ergeren in de binnenstad.’ Bij het verzamelen van blikjes, worden prullenbakken overhoop gehaald, afval ligt hierdoor vaker naast de prullenbakken. ‘Dat levert het onveiligheidsgevoel op’, zegt Korf tot slot.

Conclusie   

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat de invoering van statiegeld op blikjes, heeft geleid tot een daling van de kleine criminaliteit in de Amsterdamse binnenstad. Het is wel aannemelijk dat statiegeld voor sommige blikjesverzamelaars een alternatieve inkomstenbron vormt, waardoor bepaalde vormen van criminaliteit mogelijk afnemen, volgens Criminoloog Dirk Korf. Maar de criminaliteitscijfers laten geen constante daling zien. Ook andere factoren, zoals toerisme, warmte en de coronacrisis, kunnen invloed hebben op de cijfers van kleine criminaliteit. De bewering dat sinds de invoering van statiegeld, de kleine criminaliteit in de binnenstad heeft laten dalen is daarom deelswaar.