BUITENLAND – De koraalriffen van Bonaire staan onder druk door de verwachte sterkste El Niño sinds 1950. In juli 2026 bereikte de wereldwijde oceaantemperatuur een recordhoogte van 20,86 graden Celsius. De Wereld Meteorologische Organisatie(WMO) verwacht dat het weerfenomeen tot februari 2027 aanhoudt en later dit jaar zijn piek bereikt. Dit kan flinke gevolgen hebben voor het zeeleven in het Caribisch gebied.
Uit onderzoek van Wageningen University blijkt dat klimaatverandering en het weerfenomeen El Niño elkaar versterken en daarmee een groot risico vormen. Cheyenna de Wit is marien bioloog bij Reef Renewal Foundation Bonaire. Deze organisatie richt zich volledig op het herstel en de restauratie van beschadigde koraalriffen. ‘Ik heb in 2021 stage gelopen hier, en vergeleken met nu is dat gewoon een groot verschil,’ zegt de Wit. ‘Dat komt door veel verschillende dingen, zoals ziektes en de warmte van het water.’
De koraalriffen rond Bonaire zijn grotendeels verdwenen en daarmee is er nog maar 5 procent van de zeebodem bedekt met levend koraal. De verandering is duidelijk te zien. Vroeger waren riffen kleurrijk en driedimensionaal, maar nu blijft er alleen een koraalskelet over. Cheyenna legt uit hoe het eruitziet. ‘Het is heel plat allemaal. Veel stenen en puin, minder kleur. Als een breinkoraal doodgaat, is het eerst nog wit, maar op een gegeven moment groeien er gewoon algen overheen.’
Voorlopig blijft het koraal op Bonaire grotendeels gespaard, maar de Wit is voorzichtig. ‘Als de oceaantemperatuur verder stijgt, heeft een koraal eigenlijk een soort koorts,’ zegt de marien bioloog. Ze waarschuwt dat er veel schade zal ontstaan als de warmte te lang aanhoudt. Reef Renewal Foundation bereidt zich voor door koralen dieper te verplaatsen en jonge koralen in het laboratorium te kweken. “We proberen de koralen dieper te brengen, zodat ze minder last hebben van de warmte,’ vertelt ze.
Vissen, schildpadden en andere dieren zijn afhankelijk van de riffen voor voedsel en bescherming. ‘Op plekken waar minder koraal is, zwemmen er ook gewoon echt minder vissen en andere dieren,’ zegt De Wit. Reef Renewal Foundation hoopt op meer steun van de Nederlandse overheid omdat restauratie alleen niet genoeg is om het koraal te redden. ‘We proberen altijd heel erg positief te blijven en er is altijd wel een manier om te helpen.’
Verslaggeefster Amelie Vlaar sprak ook met klimaatexpert Peter Siegmund van het KNMI en legt uit wat El Niño is en wat dit weerfenomeen doet met koraalriffen rondom het Caribisch gebied. Bekijk de explainer hieronder!
