DEN HAAG – In de Tweede Kamer, bij perscentrum Nieuwspoort verzamelen verschillende kunstenaars en bezoekers. Elk jaar vind de spotprentuitreiking plaats. De uitreiking van de spotprijs gaat naar de kunstenaar met de beste politieke spotprent van het jaar. Dit jaar vindt de eenendertigste editie plaats, georganiseerd door Stichting Pers & Prent.
Het is begin van de avond en de mensen verzamelen zich bij Nieuwspoort met een drankje. De mensen staan bij de bar en velen kletsen met elkaar voordat de deuren van de zaal worden geopend. Op drie verschillende schermen komen afbeeldingen voorbij van al de verschillende prenten.
Stichting Pers en Prent
De prenten hebben allemaal een politieke of maatschappelijke inhoud, waarbij de een meer een humoristische insteek heeft dan de ander. De Stichting Pers en Prent is een organisatie die al tussen de dertig en veertig jaar bestaat. Het is opgericht door Hans IJsselstein-Mulder, spotprent deskundige en ook verzamelaar. Hij heeft bedacht om tentoonstellingen te gaan maken en daar is uiteindelijk de Inkt Spotprijs, de prijs voor de beste politieke cartoon van het afgelopen jaar, uit ontstaan.
Het gaat bij Stichting Pers en Prent over spotprenten, cartoons, beeldcolumns, strips en infographics waarbij het altijd slaat op de Nederlandse of buitenlandse politiek. De genomineerde cartoons kunnen overal gepubliceerd zijn en overal van afkomstig zijn; in een krant, een tijdschrift, online of bij een platform. Maar het is belangrijk dat het wel altijd vanuit een redactie gepubliceerd is. ‘Door de jaren heen zitten er dingen bij wat ik misschien persoonlijk niet vind kunnen. Maar daarvoor zitten we niet bij de stichting. Het is een controversieel medium, puur zang’, verteld bestuurslid Jop Euwijk ‘Er worden ook heel veel prenten gemaakt die helemaal één stof doen opwaaien. Sommigen zijn grappig, sommigen zijn schrijnend, sommigen zijn een combinatie. Dat zijn misschien de beste.’
Stichting Pers en Prent organiseert naast de inktspot uitreiking ook een tentoonstelling, Expositie Inkt Spot. Hier komen alle genomineerde spotprenten in voor en deze expositie reist door Nederland en Duitsland, in bijvoorbeeld bibliotheken, galeries en musea.
Controversie
Spotprenten zijn een manier om een bepaald maatschappelijk onderwerp op een luchtige manier aan te kaarten en er kritiek op te leveren. In de kranten valt het snel op, omdat er weinig tekst is dat je moet lezen, er wordt gelijk gezien over welk onderwerp het gaat. ‘Het is wel zo dat de visuele columns, het visuele aspect van een print, sla je veel sneller op je centraal zenuwstel, naar je hart, dan een column dat doet, geschreven of gesproken’, vertelt Jop van Euweijk.
Bepaalde spotprenten kunnen ook tot veel ophef leiden. Onderwerpen zoals religie of oorlogen. Hij vertelt over de inktspotprijswinnaar uit 2010, waar een spotprent gemaakt was over misbruik in de katholieke. Hier heeft Peter van Straat een nare tekening over heeft gemaakt. Die tekening is van de Inkspot tentoonstelling gestolen en die is van de muur afgetrokken.
Met de komst van sociale media is er de mogelijkheid om heel snel, veel reactie te ontvangen, zowel positief als negatief. Een tekenaar of een redactie is dus veel makkelijker bereikbaar, maar daardoor komt er veel meer kritiek op satirici.
