In acht maanden tijd werden ruim 2 miljoen verkeersovertredingen geregistreerd, dit is 11% meer dan vorig jaar. Dit blijkt uit een analyse van autoverzekering.nl op basis van cijfers van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Tegelijkertijd zijn de boetebedragen de laatste jaren enorm gestegen. Volgens jurist Bram Moszkowicz zit hier iets anders achter dan het hanteren van de verkeersveiligheid. Zo claimde hij in de uitzending van Nieuws van de Dag op 27 oktober het volgende: ‘Verkeersboetes in Nederland zijn eigenlijk verkapte belasting.’ Is dit ook echt zo?
Om deze claim te controleren, is het belangrijk om te kijken naar de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, ook wel de Wahv genoemd. Deze wet is in 1990 ingevoerd om het strafrechtelijke systeem te ontlasten van het grote aantal verkeersovertredingen. De wet was bedoeld om de verkeershandhaving efficiënter te maken en de verkeersveiligheid te bevorderen. Zo konden verkeersovertredingen, zoals door rood rijden of een lichte snelheidsovertreding, voortaan administratief worden afgehandeld. Hierdoor konden boetes sneller worden opgelegd en geïnd.
In januari 2026 publiceerde het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) de eerste integrale evaluatie van de Wahv. ‘Tot op heden was de wet nog nooit integraal geëvalueerd, terwijl er wel vanuit meerdere kanten kanttekeningen waren geplaatst. Dit ging onder andere over de boetehoogtes’, laat Oberon Nauta weten, onderzoeker bij het WODC. Uit het onderzoek blijkt dat de wet in de praktijk goed werkt, maar dat de overheid de bevoegdheid om boetebedragen vast te stellen ook heeft gebruikt voor een ander doel, namelijk het aanvullen van de Rijksbegroting. Zo blijkt dat sinds 1994 de boetebedragen met ruim 220 procent gestegen zijn. Volgens de onderzoekers is het verhogen van boetes met als hoofddoel extra inkomsten te genereren oneigenlijk gebruik van de wet. Daarnaast laat Nauta weten dat de Wahv‑boetes inmiddels circa 30% hoger liggen dan vergelijkbare strafbeschikkingsboetes. Volgens hem zijn strafrechtelijke overtredingen doorgaans ernstiger van aard en is het dus ook logischer dat ze zwaarder bestraft zouden moeten worden.
Ook het CJIB heeft kritiek geuit op de huidige boetes. In april 2026 stelde het CJIB in een position paper dat de verhogingen bij verkeersboetes omlaag moeten. Wanneer iemand een boete niet op tijd betaalt, wordt het bedrag eerst met 50 procent verhoogd. Bij een tweede aanmaning volgt een verhoging van 100 procent. Een boete van 100 euro kan daardoor uiteindelijk oplopen tot 300 euro. Volgens het CJIB kunnen deze verhogingen leiden tot betalingsproblemen en schulden. Daarbij benadrukt het bureau ook dat de verhogingen niet in verhouding staan tot andere sancties.
Sinds het onderzoek zijn er nog geen duidelijke veranderingen. Wel roept het onderwerp discussie op in de politiek, laat Nauta weten. De rechter heeft inmiddels geoordeeld dat de verhogingen in 2024 en 2025 onrechtmatig waren.
Conclusie
De uitspraak van Bram Moszkowicz is deels waar. Verkeersboetes zijn juridisch gezien geen belastingen. Ze worden opgelegd als sanctie voor het overtreden van verkeersregels en zijn bedoeld om de verkeersveiligheid te bevorderen. De Wahv is bovendien ingevoerd om lichte verkeersovertredingen efficiënter af te handelen. Toch blijkt uit het WODC-onderzoek dat de overheid verkeersboetes ook heeft gebruikt om begrotingstekorten op te vullen. Het CJIB waarschuwt voor de gevolgen van de hoge bedragen en verhogingen. De claim van Moszkowicz is dus niet volledig juist, maar bevat wel een belangrijke kern van waarheid. Verkeersboetes zijn geen verkapte belasting in juridische zin, maar de overheid heeft ze wel ingezet als inkomstenbron. Juist dat oneigenlijke gebruik van de wet maakt de uitspraak gedeeltelijk terecht.
