De recente PISA-resultaten zorgen voor veel discussie over het leesniveau van Nederlandse jongeren. Het PISA-onderzoek is een groot internationaal onderzoek dat de basisvaardigheden van 15-jarige leerlingen in lezen, wiskunde en natuurkunde meet. De resultaten laten zien dat bijna 40 procent van de 15-jarigen moeite heeft met lezen. 

Volgens leesspecialist en oud-docent Anja van Schijndel heeft dit probleem meer context nodig. De PISA-resultaten worden op verschillende manieren geïnterpreteerd. De cijfers tonen namelijk aan dat Nederlandse leerlingen vooral moeite hebben met tekstbegrip en het analyseren van teksten. Ook is bekend dat jongeren te weinig lange teksten lezen, omdat het leesplezier onder deze groep afneemt. De PISA-cijfers vergelijken de basisvaardigheden met andere landen. De omstandigheden spelen daarom ook een rol. ‘In andere landen wordt deze test erg serieus genomen, maar in Nederland werd de test tussen neus en lippen door gemaakt tijdens de eindexamenperiode. De vraag is daarom hoeveel waarde we hechten aan de cijfers van PISA’, zegt Van Schijndel. Wel maakt zij zich zorgen over het leesgedrag van jongeren. ‘Lezen is zo waardevol voor je eigen ontwikkeling, voor je leven, voor je wereldbeeld, voor kennis en taal’, benadrukt ze.

Na de PISA-resultaten van vorig jaar is er veel extra geld beschikbaar gesteld via de NPO-gelden om de basisvaardigheden aan te pakken. Scholen kunnen zelf bepalen hoe ze dit geld besteden. Vaak gaat dit naar externen die cursussen en nascholing geven. Volgens Van Schijndel is deze aanpak vooral gefocust op de korte termijn. ‘Ik denk dat ook vooral de mensen die werken met deze leerlingen het belang moeten inzien om de leesproblematiek op de lange termijn aan te pakken’, stelt ze. Daarnaast merkt Van Schijndel op dat steeds dezelfde oplossingen worden genoemd, maar dit blijkt geen effect te hebben op de resultaten van PISA. Volgens Van Schijndel is het zeker nog niet te laat voor de jeugd. ‘Als we dit samen goed aanpakken, dan is er nog van alles mogelijk.’

Uit PISA-cijfers blijkt dat bijna 40 procent van de jongeren moeite heeft met lezen en schrijven. Experts Herman Vijlbrief van Stichting Lezen en Schrijven en Dokter Hans Marien, onderzoeker laaggeletterdheid aan de Universiteit van Utrecht, vertellen waar deze groep later tegenaan kan lopen.

Allereerst vertelt Vijlbrief wat de cijfers betekenen voor de toekomst van deze 15 jarige.