Kinderen die thuis worden mishandeld, kunnen ernstige mentale klachten ontwikkelen. Wanneer hulp uitblijft, kunnen deze problemen steeds groter worden. Volgens orthopedagoog-generalist Nathalie Schmidt is het daarom belangrijk dat er snel wordt ingegrepen.

Het aantal meldingen en adviezen over kindermishandeling bij Veilig Thuis steeg van bijna 63.000 in 2020 naar ruim 68.000 in 2025. Ook het aantal kinderen dat jeugdhulp ontvangt, nam toe: van ruim 402.000 in 2020 naar ruim 465.000 in 2025. Achter deze cijfers zitten kinderen die hulp nodig hebben, maar niet altijd op tijd krijgen. Nathalie Schmidt werkt al 29 jaar in het speciaal onderwijs en de zorg. Als orthopedagoog-generalist begeleidt ze onder andere kinderen die door psychische problemen, trauma of een onveilige thuissituatie vastlopen. Ze ziet hoe groot de gevolgen kunnen zijn. “Heel veel angst, somberheid, depressiviteit. Suïcidale klachten soms ook helaas”, vertelt Schmidt over de problemen die ze bij sommige kinderen tegenkomt.

Een verstoord beeld van zichzelf

Volgens Schmidt is een onveilige thuissituatie extra ingewikkeld, omdat ouders normaal gesproken juist degenen zijn bij wie een kind veiligheid zoekt. Wanneer een ouder angst veroorzaakt, kan dat voor verwarring zorgen. Kinderen leggen de schuld vaak bij zichzelf en kunnen moeite krijgen met vertrouwen en relaties. Ook op school kunnen de gevolgen zichtbaar worden. Kinderen kunnen zich terugtrekken, moeite krijgen met concentreren of steeds minder naar buiten durven. Hierdoor kunnen ze verder vastlopen en raken ze soms ook het contact met vrienden kwijt.

Iedere dag telt

Dat snelle hulp belangrijk is, blijkt volgens Schmidt uit een situatie die zij momenteel meemaakt. Bij een leerling zijn meerdere meldingen gedaan bij Veilig Thuis, waaronder een crisismelding. Toch was er na twaalf weken nog geen hulp beschikbaar. De situatie van de jongen verslechterde ondertussen. Hij durfde nauwelijks nog naar buiten en verwaarloosde zijn dagelijkse verzorging.

“Het wordt erger, erger, erger”, zegt Schmidt. Volgens haar laat dit zien wat er kan gebeuren wanneer hulp te lang uitblijft.

Er ligt inmiddels een wetsvoorstel dat kinderen bij ernstige vermoedens van mishandeling binnen 48 uur wil laten horen. Schmidt vindt het belangrijk dat kinderen worden gehoord, maar benadrukt dat alleen luisteren niet voldoende is. Sommige kinderen durven uit angst niet te vertellen wat er thuis gebeurt.

Veiligheid als eerste stap

Herstel kost volgens Schmidt tijd. Eerst moet een kind daadwerkelijk veilig zijn. Daarna kunnen hulpverleners werken aan vertrouwen en passende behandeling. “Een veilige, langdurige vertrouwensband opbouwen helpt enorm”, zegt ze. Een kind op tijd horen is dus belangrijk, maar daarmee is het probleem niet opgelost. Pas wanneer er ook bescherming en passende hulp volgen, kan het herstel echt beginnen.

Wil je weten hoe een potentiële wet moet helpen bij het oplossen van dit probleem en hoe het Kinderrechtencollectief actie voerden voor de Tweede Kamer? Kijk dan de videoreportage hieronder!