Steeds meer mensen hebben een juridisch probleem, maar steeds minder mensen ondernemen actie. Dat blijkt uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). Onderzoeker Myrte Hoekstra, werkzaam bij het WODC, noemt die ontwikkeling zorgelijk, vooral omdat ook mensen met ernstige problemen soms geen hulp zoeken.

Volgens Hoekstra is de belangrijkste reden dat mensen denken dat er niets aan hun probleem gedaan kan worden. ‘De meeste gegeven reden is dat mensen denken dat er niets aan het probleem gedaan kan worden.’ Daarnaast kunnen sommige mensen veel stress door hun probleem ervaren of weten ze niet waar ze terechtkunnen voor hulp.

De toegankelijkheid van de rechtsstaat speelt hierbij een belangrijke rol. Volgens Hoekstra worden de drempels om juridische hulp te zoeken nog steeds als hoog ervaren. Dat geldt zelfs voor mensen die bijvoorbeeld een rechtsbijstandsverzekering hebben of lid zijn van een vakbond. ‘Dus daar zou nog wel wat meer in gedaan kunnen worden.’

Niet iedereen die geen actie onderneemt, heeft volgens Hoekstra gelijk een probleem. Soms lost de situatie vanzelf op of wordt het door iemand anders opgelost. ‘Maar er zijn ook wel degelijk veel ernstige problemen waarbij mensen geen actie ondernemen.’ Voor deze groep kan het volgens haar beter zijn om wel hulp te zoeken.

Toch is Hoekstra niet alleen kritisch op de Nederlandse rechtspraak. Mensen die uiteindelijk wel gebruikmaken van het juridische systeem, door bijvoorbeeld een advocaat in te schakelen of naar de rechter te gaan, zijn volgens haar behoorlijk tevreden. ‘Dus dat stuk van de rechtsstaat functioneert goed, zou ik zeggen. Alleen aan de toegangs kant zitten dus toch wel wat verbeterpunten.’

Ook kennis over de rechtsstaat speelt volgens Hoekstra een rol. Veel mensen krijgen in hun leven nooit met een rechtszaak te maken en weten daardoor weinig over hoe het systeem werkt. De Week van de Rechtsstaat kan volgens haar helpen om die kennis te vergroten. Ze raadt mensen daarom aan om eens een rechtszaak bij te wonen. ‘Ik denk dat het voor iedereen goed is om in zijn leven wel een keer bij een rechtszaak geweest te zijn.’