Tijdens de algemene politieke beschouwingen in Den Haag beweerde JA21-leider Joost Eerdmans in een debat over de kosten van brandstof dat Nederland ‘de hoogste accijnzen op diesel én benzine heeft van Europa’. Dat we meer zijn gaan betalen voor brandstof weet en voelt iedereen, maar is wat Eerdmans hier zegt wel echt waar? Betalen wij in Nederland echt de hoogste accijns op diesel en benzine?

Factcheck: Nederland heeft de hoogste accijnzen op benzine en diesel van Europa.

‘Accijns op benzine en diesel’
Wat zijn accijnsen ook alweer en hoe hoog zijn deze dan daadwerkelijk in Nederland? Wie in Nederland een litertje diesel of benzine tankt bij het lokale tankstation, betaalt daar een paar euro voor. Een deel van de prijs die je betaalt bestaat uit accijns, dat is een soort belasting die direct naar de overheid gaat. Dit heb je ook bij onder andere alcohol en tabak. Deze accijnzen worden door de aanbieders van benzine en diesel in de prijs doorgevoerd.

Momenteel zijn de accijnstarieven gesteld op €0,845 per liter benzine en op €0,552 per liter diesel die je tankt. Dat is bij benzine rond de 30% van je totale bedrag en bij diesel meestal rond de 20%, dit is met de huidige prijzen berekend. Volgens ANWB-woordvoerder Jasmijn Dielesen is Nederland “binnen Europa koploper als het gaat om brandstofaccijnzen”.

Deze huidige tarieven zijn lager dan normaal, dit komt door de tijdelijke accijnskorting van de overheid om automobilisten tegemoet te komen. Zonder deze tijdelijke korting zouden de tarieven liggen op €1,0021 per liter benzine en €0,6543 per liter diesel. Aangezien Eerdmans in het debat sprak over de huidige prijzen wordt in deze factcheck ook rekening gehouden met de accijns van €0,845 per liter benzine en €0,552 per liter diesel.

Benzine de absolute koploper
Om de uitspraak van Eerdmans te factchecken moet er gekeken worden naar de huidige accijnstarieven van alle andere landen in Europa. Volgens de Verenigde Naties zijn er 44 erkende landen in Europa. Tax Foundation is een non-profitorganisatie die al sinds 1937 onderzoek doet naar belastingen en belastingbeleid. Zij vergelijken elk jaar alle brandstofprijzen en kijken hoeveel belasting daarover wordt betaald. Zij kwamen in januari 2026 met de volgende cijfers. Nederland staat sterk bovenaan met €0,845 per liter, hierna komt Denemarken met  €0,717 per liter, gevolgd door Italië met  €0,713 per liter.

Volgens Dielesen is de jaarlijkse verhoging de voornaamste oorzaak voor deze eerste plek. “Een belangrijke reden hiervoor is dat de Nederlandse overheid de accijnzen jaarlijks indexeert, terwijl andere Europese landen dat niet of in mindere mate doen.” De Tax Foundation neemt niet alleen landen uit de Europese Unie mee in hun vergelijkingen, dus ook als Eerdmans Europa als continent bedoeld heeft hij bij deze claim zeker gelijk.

Diesel accijns in de middengroep
Hier lijkt in tegenstelling tot de benzineaccijns Nederland zeker niet bovenaan te staan als je kijkt naar de hoogtes van de accijns. Tax Foundation laat hier een andere uitslag zien. Op plek 1 staat Italië met €0,632 met daarna Ierland met €0,616 en het Verenigd Koninkrijk met €0,608.

Zoals al eerder benoemd komen deze cijfers uit een rapport van begin 2026, zo is de accijns op diesel in Ierland ondertussen van €0,616 naar €0,372 gegaan om automobilisten tegemoet te komen. Ook Italië heeft een speciale regeling getroffen, vanaf 18 tot 25 september is diesel daar €0,552. Wel belangrijk om hier te benoemen is dat Eerdmans de uitspraak op 16 september deed en deze regeling toen nog niet van kracht was. Waar Nederland in het rapport op plek 8 staat, staat Nederland met de huidige cijfers op plek 7. Dit is dus absoluut niet de hoogste van Europa.

Conclusie
De quote van Eerdmans is dus maar deels waar, de benzineaccijns is in Nederland zeker de hoogste van Europa, met zelfs een relatief groot verschil vergeleken met andere Europese landen. Voor de dieselaccijns geldt dat daarentegen absoluut niet, daar staat Nederland niet eens in de top 5.