Urenlang trainen, letten op voeding en werken aan techniek. Voor veel sporters hoort het er allemaal bij. Maar wanneer het mentaal tegenzit, weten ze niet altijd hoe ze daarmee moeten omgaan. Een sportpsycholoog kan daarbij helpen. En dat is niet alleen weggelegd voor de grootste topsporters.
‘We helpen mensen als sportpsychologen voornamelijk met het omgaan met tegenslagen’, vertelt sportpsycholoog Amber van Es. Een verloren wedstrijd, een langdurige blessure of een periode waarin de prestaties tegenvallen, het kan allemaal invloed hebben op hoe een sporter naar zichzelf kijkt.
Tijdens een begeleidingstraject werkt de sportpsycholoog samen met de sporter aan diens mentale ontwikkeling. Daarbij is zelfvertrouwen een belangrijk onderdeel. ‘Een groot deel van presteren in sport is zelfvertrouwen. Hiermee helpen wij dus’, zegt Van Es. Dat vertrouwen kan bijvoorbeeld verdwijnen na een aantal tegenvallende prestaties. Een sporter gaat twijfelen aan zijn eigen kwaliteiten en vergeet soms waar hij goed in is. De sportpsycholoog probeert dat perspectief te veranderen. ‘We helpen de sporters met het herinneren waar ze goed in zijn, ademhalingsoefeningen en nog veel meer’, vertelt Van Es. Zo krijgt een sporter verschillende handvatten om met moeilijke situaties om te gaan.
Hoewel sportpsychologie vaak wordt geassocieerd met professionele sporters, kunnen ook subtopsporters en amateurs er gebruik van maken. De druk om te presteren, onzekerheid voor een wedstrijd of het verlies van motivatie komt immers niet alleen in de topsport voor. Wel is het belangrijk dat een sporter zelf gemotiveerd is om aan de slag te gaan. Een sportpsycholoog kan ondersteuning bieden, maar de verandering moet uiteindelijk vanuit de sporter komen. ‘Het werkt alleen als je ervoor openstaat. Ook helpt het als je goede mensen om je heen hebt’, aldus Van Es.
Mentale begeleiding draait daarmee niet alleen om het behalen van betere resultaten. Het gaat ook om vertrouwen houden in jezelf wanneer het even tegenzit. Want een sporter kan fysiek nog zo goed voorbereid zijn, zonder mentale weerbaarheid wordt presteren een stuk lastiger.
Hoe belangrijk de mentale kant van sport is, blijkt ook uit de vraag wat iemand tot een winnaar maakt. Verslaggever Robbin Griekspoor onderzocht wat een winnaarsmentaliteit inhoudt en of die aangeboren is. Luister de reportage hieronder!
In onze podcast praten wij verder over onder andere een winnaarsmentaliteit, mentale druk bij topsporters en nog veel meer. Benieuwd? Luister de hele aflevering hier!
