Zondag 20 september is het World Cleanup Day. In Nederland trekken vrijwilligers eropuit om zwerfafval op te ruimen. Volgens zwerfafvalexpert Dirk Groot is vooral afval van eten, drinken en sigaretten nog een groot probleem.

Sigarettenpeuken zijn volgens Groot het meest voorkomende zwerfafval als je naar aantallen kijkt. Daarnaast ziet hij veel snoep- en koekwikkels. “Als je het wat generieker aanpakt is het gewoon alles wat we buiten consumeren, daar de verpakkingen van. Dat is het grootste probleem uiteindelijk.”

Volgens Groot speelt ook de plek waar afval wordt achtergelaten een belangrijke rol. In drukke gebieden wordt bijvoorbeeld meer afval van fastfood gevonden dan in woonwijken. Verpakkingen kunnen daarnaast door wind worden verspreid en daardoor op verschillende plekken terechtkomen.

De invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes en blikjes heeft volgens Groot wel een duidelijk effect gehad. Uit zijn eigen onderzoek blijkt dat hij 80 procent minder van deze verpakkingen tegenkomt. “En dat wil eigenlijk zeggen, qua volume is het zwerfafval gehalveerd.”

Vooral buiten de drukke delen van grote steden ziet Groot het verschil. Daar worden afvalbakken minder vaak doorzocht op statiegeldverpakkingen. “Het grootste deel van het land, en daar heb ik ook onderzoek naar gedaan, speelt dat probleem niet. En daar liggen gewoon heel veel minder blikjes en flesjes.”

Met World Cleanup Day wordt zondag op veel plekken zwerfafval opgeruimd. Volgens Groot maakt dat de omgeving tijdelijk schoner, maar lost het de oorzaak van het probleem niet op. “Alles wat opgeruimd is, dat is maar weer weg. En dat komt weer niet in de natuur. Alleen, de kraan wordt er niet mee dichtgezet.”

Volgens de expert ligt een deel van de oplossing bij het verminderen van verpakkingen. Ook statiegeld kan volgens hem verder worden uitgebreid. Uiteindelijk moet volgens Groot vooral worden voorkomen dat afval überhaupt op straat terechtkomt.

Luister hier naar een audioreportage over de organisatie van World Cleanup Day in Nederland, de Dutch Cleanup Club.