Vlees eten is voor veel mensen heel normaal. Het ligt in de supermarkt, staat op menukaarten en komt bij veel mensen regelmatig op tafel. Toch denken we niet altijd na over wat er voorafgaat aan dat stukje vlees. Achter het product zit een dier dat is gefokt, gehouden en uiteindelijk geslacht om aan onze behoefte aan vlees te voldoen.
Voor dieren ziet het leven er heel anders uit dan voor ons. Waar mensen zelf kunnen bepalen waar ze naartoe gaan en wat ze doen, wordt het leven van dieren in de veehouderij grotendeels door mensen bepaald. De ruimte die ze krijgen, het voedsel dat ze eten en de omstandigheden waarin ze leven hangen samen met het systeem waarin ze worden gehouden.
Een leven als onderdeel van de productie
Binnen de intensieve veehouderij draait veel om efficiëntie. Er moet veel vlees worden geproduceerd en dat moet tegelijkertijd betaalbaar blijven. Daardoor worden dieren onderdeel van een groter productieproces. Hun groei en leefomgeving worden afgestemd op de vleesproductie. Dat kan gevolgen hebben voor hun welzijn. Dieren kunnen pijn en stress ervaren en hebben ruimte nodig om te bewegen en natuurlijk gedrag te vertonen. Wanneer die ruimte beperkt is, kan dat invloed hebben op hoe een dier zijn leven ervaart.
De omstandigheden zijn niet overal hetzelfde. Er zijn verschillen tussen boerenbedrijven en manieren waarop dieren worden gehouden. Toch hebben menselijke keuzes veel invloed op het dagelijks leven van deze dieren.
Van dier naar product
Voor consumenten is het leven van een dier vaak ver verwijderd van het product dat in de supermarkt ligt. Een stuk vlees ligt verpakt in een bakje of ligt op een bord, zonder dat je daarbij direct denkt aan het dier dat ervoor heeft geleefd. Die afstand maakt het makkelijk om niet stil te staan bij de herkomst van vlees. Een dier wordt daardoor al snel een product in plaats van een levend wezen met eigen behoeften.
Tegelijkertijd ligt de verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn niet alleen bij de consument. Ook boeren, producenten, de overheid en de manier waarop de industrie is ingericht spelen een rol.
De rol van bewustwording
Volgens Lodewijk Boogaards, veganist, oprichter en activist bij Vegan Activist NL, is bewustwording belangrijk. Hij probeert mensen anders naar dieren te laten kijken. ‘Hoe meer tegenstand er kwam, hoe meer energie ik kreeg om tegengas te geven om te zorgen dat mensen open gaan staan voor dierenrechten,’ vertelt hij. Voor Lodewijk gaat het daarom niet alleen om minder vlees eten. Hij vindt het ook belangrijk dat mensen nadenken over de manier waarop dieren worden behandeld en waarom we het gebruik van dieren zo normaal zijn gaan vinden. Hij is namelijk het levende bewijs dat een gesprek ertoe kan leiden dat mensen bewuster worden.
De vleesindustrie gaat daardoor over meer dan alleen wat er op ons bord ligt. Achter een alledaags product zit een heel systeem dat bepaalt hoe miljoenen dieren leven. Onze keuzes als consument staan daar niet los van.
Op 4 oktober is het Dierendag. Voor veel mensen is dat een dag om hun huisdier wat extra aandacht te geven. Maar voor anderen is het juist een moment om stil te staan bij dieren die minder zichtbaar zijn. Verslaggeefster Dilan Demir ging eropuit voor een reportage.
