Wanneer je met Lojain praat, valt één ding meteen op: ze spreekt fantastisch Nederlands. Dat ze de taal binnen zo’n korte tijd zo goed onder de knie heeft gekregen, is niet vanzelfsprekend. Zelf blijft ze er heel nuchter onder. ‘Volgens mij is talen leren een talent van mij’, vertelt ze. ‘Ik ben heel goed in Engels en dat heeft me enorm geholpen. Veel Nederlandse en Engelse woorden lijken op elkaar.’ 

Wakker worden van bommen 

Lojain werd geboren in Raqqa, een stad in het noorden van Syrië. Aan het begin van haar jeugd was er niks aan de hand, maar in 2012 toen president Bashar al-Assad de leiding had, veranderde alles. ‘Het was echt verschrikkelijk’, herinnert ze zich. ‘Ik lag in mijn bed en iedereen was aan het slapen. Ineens hoorden we bommen vallen. We werden allemaal wakker met het gevoel van: wat is er aan de hand?’ Het begin van het protest tegen het regime was begonnen. 

Het gezin vluchtte van Raqqa naar de hoofdstad Damascus, in de hoop dat het daar veiliger zou zijn. Ze regelden een huis, maar al snel bereikte het geweld ook die regio. Ziekenhuizen werden geraakt en ook Lojains eigen huis werd verwoest. ‘Alles was weg’, zegt ze.  

Naast het directe oorlogsgeweld kreeg Lojain op zeer jonge leeftijd te maken met ISIS. ‘Ik liep een keer met mijn moeder op straat en ze vroegen aan haar waarom ik geen niqab droeg. Iedereen was in die tijd verplicht er een te dragen. Maar ik was toen pas zeven jaar oud.’ Dit voelde voor Lojain als bizar en onveilig. ‘Je weet op zo’n moment totaal niet wat ze gaan doen.’ 

Geen toekomst in Dubai 

Om aan de situatie in Syrië te ontsnappen, verhuisde het gezin naar Dubai. ‘In Dubai is het leven moeilijk als je een andere achtergrond hebt. Als je niet uit de Emiraten komt, heb je geen stabiliteit. Op elk gewenst moment kunnen ze je gewoon terugsturen naar Syrië.’ 

Dit heeft te maken met het verblijfsrecht in het land. In Dubai en de Golfstaten is een visum direct gekoppeld aan een werkgever. Wie zijn baan kwijtraakt en niet binnen drie maanden een nieuwe functie vindt, verliest zijn legale verblijfsstatus en moet het land uit.  

Daarnaast was er sprake van voelbare ongelijkheid en discriminatie op de arbeidsmarkt. ‘Mijn vader is tandarts, maar alleen omdat hij Syrisch is, werd hij soms niet aangenomen.’ Ze zegt dat bedrijven liever iemand hebben met een Europese nationaliteit. ‘En als je wel werkt, verdien je veel minder dan mensen die uit de Emiraten komen, terwijl je precies hetzelfde werk doet.’ Dit vindt ze heel oneerlijk.  

Toen Lojain de leeftijd bereikte om naar de universiteit te gaan, was dat in Dubai financieel niet haalbaar voor haar ouders. Zonder werk of studievisum dreigde terugzending naar het nog altijd onveilige Syrië. Het gezin moest opnieuw op zoek naar een plek waar ze een toekomst konden opbouwen. En die plek werd Nederland.  

Een nieuw begin 

Vijf jaar geleden kwam Lojain aan in Nederland. Ze startte op de Internationale Schakelklas (ISK) om de taal te leren. Na een intensief traject van taallessen waagde ze de stap naar de School voor Journalistiek in Utrecht.  

Dat was in het begin flink wennen. Niet alleen vanwege het vakjargon, maar ook door de cultuurverschillen. ‘In Syrië zijn familie en sociale contacten heel belangrijk. In Nederland merk ik dat mensen veel zelfstandiger zijn en dat privacy erg belangrijk is.’ Ze zegt: ‘Maar wat ik heel leuk vind aan Nederlanders, is dat ze open staan voor dingen.’ Ze vertelt dat de meeste mensen die ze ontmoet luisteren en proberen de situatie te begrijpen.  

Op de opleiding is Lojain een van de weinige studenten met een vluchtelingenachtergrond. Toch ziet ze haar achtergrond als een grote kracht in het journalistieke vak. ‘Iedereen heeft een ander verhaal. Door mijn ervaringen kijk ik op een andere manier naar onderwerpen. Dat is juist heel waardevol in de journalistiek, want je hebt verschillende perspectieven nodig.’ 

Officieel Nederlander 

Sinds kort is er een grote last van Lojains schouders gevallen. Na jaren van procedures en wachten, ontving ze afgelopen zomer het verlossende bericht dat haar aanvraag voor de Nederlandse nationaliteit was goedgekeurd. Onlangs vond de officiële naturalisatieceremonie plaats in het stadhuis van Gouda. Met het certificaat en een herdenkingskaars in haar handen werd ze officieel staatsburger.  

En dat in de week dat ze tijdens GO presenteerde als nieuwslezer! ‘Het voelt echt heel goed en stabiel’, vertelt ze trots. ‘Na jaren van onzekerheid heb ik nu eindelijk het gevoel dat ik een plek heb waar ik echt bij hoor. Nu kan ik studeren en werken zonder dat ik bang hoef te zijn dat me iets overkomt.’ 

Hoewel ze haar plek in Nederland heeft gevonden, blijft de heimwee naar Syrië soms opspelen. Vooral het eten en het weer mist ze. ‘Syrisch eten is echt heerlijk: shoarma, rijst met kip en het traditionele ijs met fruit en chocolade. Dat heb je hier helaas niet. Ook mis ik mijn familie die er nog woont. We bellen gelukkig wel dagelijks.’