Het journalistieke werkveld is de afgelopen tien jaar veranderd volgens Pamela Wilhelmus, opleidingsmanager van de School voor Journalistiek. Daarom moet de opleiding blijven doorontwikkelen.

Een voorbeeld van die veranderingen is sociale media dat gebruikt wordt voor het nieuws. Dat blijkt ook uit een recent onderzoek van het Commissariaat voor de Media. Zij bevestigen dat bij jongeren die sociale media als belangrijkste nieuwsbron gebruiken, zowel interesse als het vertrouwen in nieuws afneemt. 

Daarom liggen er kansen voor de opleiding journalistiek en gaan de nieuwe eerstejaars meer leren over hoe ze als journalist aan de slag gaan met sociale media. ‘Ze maken producties die ook geschikt zijn om via sociale media te verspreiden. Dit is een belangrijk onderdeel van het project.’

Sociale media voor journalisten

De studenten leren om te gaan met nepnieuws en hoe ze hun publiek goed kunnen bereiken, via sociale media. Pamela legt uit dat ze de studenten niet willen uitleggen hoe sociale media werkt. ‘Maar we willen de studenten juist leren hoe ze als journalist ermee omgaan.’

Maar hoe vinden studenten journalistiek dit zelf? SvJ Media peilde de eerste reacties op meer aandacht voor sociale media in het eerste jaar. De studenten vinden het aan de ene kant goed, maar vrezen dat het een verkeerd beeld geeft van het journalistieke vak.

‘Het is iets van deze tijd en dat is heel belangrijk, maar het is niet de kern van het journalistieke vak. Het geeft een verkeerd beeld aan de studenten als dit project in het eerste blok wordt gegeven.’ – Carmen van de Brug, vierdejaarsstudent.

‘Ik weet niet of de opleiding met sociale media een heel blok moet vullen. Aan de andere kant is het goed als er lessen over zijn, want het is de toekomst.’ – Rosalie Dortland, vierdejaarsstudent.

‘Ik vind het goed dat er meer aandacht komt naar sociale media, alleen ik twijfel of dit een goed idee is om te beginnen met het project sociale media.’ -Roelie Claessen, eerstejaarsstudent.

Het project Sociale media duurt één blok, tien weken. Hier krijgen de studenten tien studiepunten voor. De andere projecten richten zich op tekst, video en audio, die al langer binnen de opleiding worden gegeven en ook één blok duren.

De opleiding journalistiek blijft zich dus focussen op de praktijk. Tijdens de projecten gaan studenten aan de slag alsof ze al journalist zijn. ‘Ze maken opdrachten, werken in een redactie en leren door te doen.’

Maatschappelijke kennis

Tegelijk met het projectdeel lopen de kennisvakken, waar de studenten vijf studiepunten voor krijgen. ‘De kennis die ze opdoen in het kennisdeel, kunnen ze direct toepassen in het projectdeel.’ Deze vakken staan niet los van het project, maar sluiten er juist op aan. Tijdens de kennisvakken leren de studenten over onder andere sociologie, politiek, rechtspraak, economie en maatschappij. ‘Veel van wat er werd aangeboden zal ook in het nieuwe curriculum nog een plek hebben, alleen dan doorontwikkeld.’

Als voorbeeld geeft Pamela dat het belangrijk is om te weten hoe de gemeenteraadsverkiezingen werken, maar dat het ook belangrijk is om de beginselen van economie te snappen, of hoe het werkt met zorgverzekeringen. ‘Zo snappen ze echt hoe de maatschappij functioneert en kunnen ze wat ze leren direct toepassen in hun journalistieke werk binnen het project.’

De studenten krijgen ook zogenoemde datapunten. ‘Dat zijn feedbackmomenten waardoor studenten inzicht krijgen in wat ze al goed kunnen en waar ze zich nog verder in moeten ontwikkelen.’

Met de nieuwe opzet wil de SvJ studenten beter voorbereiden op de toekomst van de journalistiek. Of de vernieuwing het gewenste effect heeft, moet volgend jaar blijken. De eerste lichting studenten ervaart of de nieuwe aanpak inderdaad beter aansluit op de praktijk van de journalistiek.

Lees meer verhalen over onderwijs op de SvJ:HU start nieuw onderzoek: Jongeren haken niet af, de journalistiek mist aansluiting

Design Thinking in de journalistiek: waarom leren wij dit op de SvJ?

Journalistiek onderwijs in de toekomst: ‘Zonder goede afweging kan het zijn impact verliezen’