Twee GO-studenten naar de rellen in Parijs voor eerste buitenlandproductie
Een buitenlandproductie voor GO is ook vanuit Nederland te maken. Toch besloten GO-studenten Eva Langendoen en Fay Kunz hun spullen te pakken en naar Parijs te gaan. Los van elkaar onderzochten ze de protesten in de Franse hoofdstad. Eva stond tussen de internationale pers terwijl Fay met toeristen en ondernemers sprak. Hoe beviel het om voor de eerste keer een productie over de grens te maken?
Foto: ‘geef jongeren middelen en hoop, staat op een bord dat een demonstrant omhooghoudt. Foto: Eva Langendoen
Afgelopen maand vertrok Eva helemaal alleen naar Parijs. Het idee om naar Parijs te gaan begon met een mogelijke slaapplek bij een vriendin van haar moeder die in de Franse hoofdstad woont. Die slaapplek viel uiteindelijk in het water, maar dat maakte Eva niet uit; ze was vastberaden om te gaan. Ze boekte nog snel een hotel en stapte de trein in naar haar favoriete stad.
Fay was daarentegen nog niet zo zeker van haar bestemming. Eerder twijfelde ze nog tussen België en Duitsland, maar door de protesten in Frankrijk had ze haar keuze toch snel gemaakt. Samen met haar zus stapte ze in de auto en reed ze naar Parijs.
Sinds oktober gaan in heel Frankrijk onder andere scholieren, studenten en gele hesjes de straat op uit onvrede over het regeringsbeleid, de staat van het onderwijs en de stijgende kosten van levensonderhoud. De meeste demonstraties verliepen vreedzaam, maar op sommige plekken braken rellen uit.
Met verschillende plannen naar Parijs
De beelden van brandstichtingen, vernielingen en confrontaties met de politie die ze in het nieuws voorbij zagen komen, maakten de reis extra spannend. Fay besprak daarom van tevoren haar invalshoek met buitenlanddocent Gert. ‘Ik wil met mijn camera niet in de protesten terechtkomen,’ zei ze tegen hem. Daarom besloot ze een verhaal te maken dat zich richtte op de gevolgen voor toerisme. Eva focuste haar productie wel op de rellen. Ze vond het een beetje spannend maar had vertrouwen dat het goed zou gaan.
Toch hadden ze allebei verwacht dat de onrust in Parijs meteen zichtbaar zou zijn. Fay dacht veel vernielingen aan te treffen, maar bij aankomst viel dat op het eerste gezicht mee. ‘Het leek alsof er helemaal niks aan de hand was, dat had ik niet verwacht,’ zegt Eva.
Dichtgetimmerde winkels en dertig politiebusjes
Toen ze eenmaal de stad gingen verkennen, werden de gevolgen van de protesten duidelijker zichtbaar. Zo merkte Fay op dat er veel winkelpuien dichtgetimmerd waren. De eerste avond vond ze het ook erg rustig op straat. Dat kon volgens haar ook komen doordat het maandagavond was, want overdag was de stad al een stuk levendiger.
Eva merkte de onrust vooral zodra ze dichter bij de protesten kwam. Op een gegeven moment zag ze wel dertig politiebusjes achter elkaar rijden. ‘Toen dacht ik: nu kom ik wel echt dichtbij. Als je vervolgens weer van het protest afloopt merk je er helemaal niks meer van en ziet de stad er doodgewoon uit.’
Eva zag veel studenten en middelbare scholieren rondzwerven in het centrum. Ook zag ze hoe studenten hun universiteiten blokkeerden. ‘In de media werden de rellen heel erg aangeduid als gewelddadig, maar de studenten die ik sprak waren juist heel erg open en wilden echt vreedzaam protesteren.’ Wat Eva vooral bijbleef, was hoe de studenten de scholieren steunden. ‘Sommige studenten hadden zelfs tafels met eten en drinken neergezet voor de mensen die al een tijd bij de blokkade stonden.’
Hoe veilig voelt het op straat?
Bij de blokkades viel Eva de saamhorigheid op. Wat ze vooral spannend vond, was hoe de politie zou reageren. De Franse politie treedt namelijk hard op. Ze kreeg van meerdere mensen op straat te horen dat de agenten bij een protest geen onderscheid zouden maken tussen journalisten en demonstranten. Studenten waarschuwden haar dat de politie groepen demonstranten soms insluit, waardoor ze urenlang niet weg kunnen. Ook vertelden ze dat agenten mondmaskers en oogdruppels afpakken die studenten meenemen om zich tegen traangas te beschermen. Eva had zelf geen beschermende spullen meegenomen. Met een mondmasker op zou ze zich undercover voelen. ‘Ik moet wel herkenbaar zijn als journalist.’
Ook Fay dacht voor vertrek na over haar veiligheid. Voor vertrek had ze met haar docent afgesproken dat ze meteen zou stoppen als ze zich onveilig voelde. Voor haar verhaal ging ze vooral naar de toeristische plekken. Ze bezocht ook een protest, waar ze met haar telefoon filmde. Fay was blij dat haar zus mee was. ‘Gelukkig was ik ook met mijn zus, want ik had het absoluut niet alleen gedaan. Dat vind ik gewoon niet veilig genoeg.’ Toch vertelt ze dat ze zich niet onveilig heeft gevoeld.
Improviseren in Parijs
In Parijs voelde Fay zich op haar gemak, maar haar werkdag liep anders dan gepland. Ze begon haar werkdag met een gesprek met de hoteleigenaar, met wie ze vooraf een afspraak had gemaakt. Haar afspraak met een toeristenbureau ging niet door. Toch ging ze naar het adres waarna ze erachter kwam dat het bureau al twee jaar niet meer bestond. ‘Die heb ik uiteindelijk dus niet meer kunnen spreken.’
Tegenover de Eiffeltoren vond Fay alsnog iemand die ze kon interviewen: de eigenaar van een toeristenkraam. Daarna ging ze met haar microfoon en camera op zoek naar toeristen. Die waren makkelijker te vinden dan ze had verwacht. Vooraf dacht Fay dat de protesten juist veel bezoekers zouden afschrikken, maar op de plekken waar ze rondliep, zag ze juist meer toeristen dan verwacht. Hierdoor twijfelde ze of ze haar invalshoek moest aanpassen, maar ze besloot om toch met die onverwachte uitkomst verder te gaan. ‘Dat is ook een mooie uitkomst natuurlijk. Alleen had ik een andere uitkomst verwacht.’
Ook bij Eva liep niet alles even vlekkeloos. De avond voor haar interview dacht ze dat de kabel van haar opnameapparatuur kapot was. ‘Ik was volledig in de stress dus had ik gauw een nieuwe kabel besteld die ik de volgende ochtend kon ophalen.’ Uiteindelijk was de paniek voor niks, het bleek gewoon aan de audio van de tascam te liggen. Bij de demonstratie had Eva wel even geluk. De studentenvakbonden die ze wilde spreken, hadden niet op haar berichten gereageerd. Maar toen ze tussen de demonstranten stond herkende ze ineens een paar vakbondsvoorzitters uit filmpjes die ze op Instagram had gezien. Ze stapte op hen af. Ze gaven aan dat ze niet zo goed Engels spraken en verwezen haar door naar de internationale persvertegenwoordiger van hun vakbond. ‘Wat een toeval dat ik ze zomaar tegen het lijf loop.’
Gewoon op iemand afstappen
Ook Fay moest in Parijs op onbekenden afstappen. In het begin vond ze het best spannend om zomaar iemand op straat aan te spreken. Sommige mensen durven geen Engels te praten, maar er waren genoeg toeristen die wel een paar vragen wilden beantwoorden. Eigenlijk ging het net als in Nederland, merkte ze. Soms krijg je een nee en loop je weer verder. ‘Maar als je het niet doet, dan gebeurt er sowieso niks.’
Eva herkent dat wel. Toen de vakbonden niet op haar berichten reageerden, stapte ze bij het protest zelf op de voorzitters af. Daar is ze trots op. ‘Gewoon blijven proberen tot je erbij neervalt,’ zegt ze. ‘En heel vaak gaat het dan uiteindelijk ook goed.’
Zowel Fay als Eva hebben de ambitie om later vanuit het buitenland verslag te geven. Zo wil Fay reisjournalist worden en ziet Eva zichzelf als correspondent in Frankrijk werken. Hun trip naar Parijs was alvast een eerste indruk in het werk dat ze later willen doen.
Voor de studenten die twijfelen hebben ze nog een boodschap: ‘Ga gewoon!’

