Een snelle snack onderweg, een goedkope diepvriespizza of een aanbieding voor frisdrank. Voor veel studenten zijn dit herkenbare keuzes. Hoewel gezond eten steeds meer aandacht krijgt, blijkt het in de praktijk niet altijd vanzelfsprekend. Maar ligt dat alleen aan de keuzes die mensen zelf maken? Of speelt de omgeving waarin we leven een grotere rol dan we denken?

Wie een supermarkt binnenloopt, wordt op allerlei manieren beïnvloed. Producten liggen op strategische plekken, aanbiedingen trekken de aandacht en ongezonde snacks zijn vaak gemakkelijk mee te nemen. Gezonde producten zijn er natuurlijk ook, maar krijgen niet altijd dezelfde aandacht. Hierdoor wordt de keuze voor ongezond eten soms wel erg gemakkelijk gemaakt.

Dat blijkt ook uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volgens deze publicatie past 59 procent van het onderzochte supermarktassortiment niet binnen de Schijf van Vijf. Daarnaast bestaat gemiddeld 71 tot 82 procent van de aanbiedingen in supermarktfolders uit ongezonde producten. Het aanbod waarmee consumenten dagelijks worden geconfronteerd, stuurt dus mede hun eetgedrag.

Voor studenten kan deze omgeving extra bepalend zijn. Zij hebben vaak te maken met een beperkt budget, weinig tijd en een druk dagelijks leven. Wanneer een goedkope maaltijd of snelle snack binnen handbereik ligt, wordt de gezonde keuze niet altijd de meest aantrekkelijke optie. Dat betekent niet automatisch dat studenten niet gezond willen eten, maar wel dat hun mogelijkheden en omstandigheden invloed hebben op wat uiteindelijk op hun bord belandt.

Ook reclame en marketing spelen hierin een rol. Vooral jongeren worden regelmatig geconfronteerd met aantrekkelijke aanbiedingen en promoties voor ongezonde producten. Hierdoor ontstaat een omgeving waarin ongezond eten voortdurend zichtbaar en aantrekkelijk wordt gemaakt.

De vraag is daarom of we de verantwoordelijkheid voor gezonde voeding volledig bij de consument kunnen leggen. Voorlichting over gezonde voeding is belangrijk, maar wanneer de omgeving tegelijkertijd vooral ongezonde keuzes stimuleert, blijft gedragsverandering lastig.

Misschien moet de oplossing daarom niet alleen gezocht worden bij mensen die gezonder moeten eten, maar ook bij de manier waarop ons voedselaanbod is ingericht. Denk aan meer betaalbare gezonde producten, gezondere aanbiedingen en minder promotie van ongezonde voeding.

Uiteindelijk gaat gezond eten niet alleen over wat iemand zelf kiest, maar ook over welke keuzes iemand krijgt aangeboden. Als we willen dat mensen gezonder eten, moeten we er misschien eerst voor zorgen dat de gezonde keuze ook daadwerkelijk de makkelijkste keuze wordt.

In de tweede talkshow van OnAir vertelt Jan Paul van Soest, directeur-bestuurder van de transitie coalitie voedsel er zijn visie over het onderwerp.

Afbeelding: Pixabay