Op 20 september 2026 in de podcast ‘Op z’n Kop’ zei Marianna Zwagerman: ‘Zes op de tien krijgen meer geld van de overheid dan ze betalen’. Sommige huishoudens krijgen meer geld door middel van overheidsuitgaven dan zij zelf aan belastingen en premies betalen. Maar klopt het dat voor 60% van de Nederlanders dit het geval is? 

Het percentage 

In de podcast herhaalt Zwagerman de woorden: ‘6 op de tien Nederlanders’. Dit percentage is afkomstig van Huib Boissevain, ondernemer en financieel-economisch commentator. ‘Als je kijkt naar wie de belasting betaalt in Nederland, dan is de onderste 60 procent huishoudens netto-ontvanger’, zegt Boissevain in de podcast. Hij gebruikt informatie uit het onderzoek van het CBS (Inkomen van huishoudens; inkomensklassen, huishoudenskenmerken) en combineert het met de decielverdeling uit Materiële welvaart in Nederland 2024.  

Andere onderzoeken 

Andere onderzoeken geven met andere berekeningen andere percentages aan. In 2022 kwam het CPB met een onderzoek over de inkomensongelijkheid en herverdeling in Nederlandse huishoudens. Professor Arjan Lejour is onderzoeker bij de sector Publieke Financiën van het CPB. Over de percentages uit dat onderzoek zegt Lejour: ‘Het percentage lag bij ons net iets hoger, ergens tussen de 60 en de 70 procent.’  

Verdeling in de maatschappij 

Boissevain plaatste op LinkedIn een bericht over de verdeling in Nederland. Hierin staat dat de onderste 60% van de Nederlandse huishoudens netto-ontvangers zijn. Dit houdt in dat deze huishoudens vanuit de overheid meer uit de collectieve herverdeling ontvangen aan overheidsvoorzieningen en uitkeringen dan zij zelf aan belastingen en premies betalen. De eerste 10% ontvangt gemiddeld €30.200 netto jaarlijks, en 178% van het bruto huishoudinkomen. Tussen de 50% en 60% van de huishoudens is dat nog +€4.700. Tussen de 70% en 90% dragen de huishoudens gemiddeld €85.000 netto af. Tussen de 90% en 100% is dat zo’n €113.800. Deze informatie baseert hij op cijfers afkomstig van het CBS. 

Het CPB is in zijn onderzoek anders te werk gegaan. ‘Wat wij hebben gedaan, is dat we eigenlijk alles hebben opgeteld,’ zegt Lejour. ‘Het inkomen van mensen, de belastingen zijn daar vanaf getrokken, wat ze ontvangen van de overheid is ook weer opgeteld, inclusief onderwijs, gezondheidszorg en dergelijke’, legt hij verder uit. Het is dan zo’n ruim 60%.  

Meer geld 

Hoewel de stelling klopt, krijgen deze huishoudens niet letterlijk ‘meer geld’ van de overheid. ‘Het is niet zomaar inkomen dat je ontvangt waar je alles mee kan doen’ zegt Lejour. Als je ziek bent, heb je op dat moment ondersteuning nodig. Het geld dat je krijgt, dekt medische kosten en andere nodige kosten die je op dat moment niet kan dekken. Op andere punten in je leven ben je gezond en betaal je belastingen en premies. Dan ben je een netto-bijdrager, je betaalt dan mee voor de andere mensen die op dat moment ziek zijn.  

Conclusie 

De claim is grotendeels juist, maar kan misleidend zijn. Hoewel de 60% in de berekening van Boissevain wel klopt, geven andere onderzoeken andere percentages aan. Het ligt aan de manier waarop je het aantal uitrekent, er zijn namelijk verschillende manieren om dit uit te rekenen. Ook krijgen deze mensen niet ‘meer geld’. Dit geld wordt uitgegeven aan levensonderhoud. Wanneer je niet meer ziek bent, betaal jij weer voor andere zieken.