Op 11 september 2001 veranderde een gewone middag voor miljoenen mensen in een historische gebeurtenis. Ook in Nederland volgden mensen de gebeurtenissen via televisie en radio. Astrid zat die middag thuis op de bank, samen met een van haar kinderen.

“Ik zat in de schuur op de bank met een kind, geloof ik. De televisie stond aan en toen kwam het nieuws over de eerste vliegtuiginslag.”

In eerste instantie was niet duidelijk wat er precies gebeurde. Toen bekend werd dat ook een tweede vliegtuig de andere Twin Tower raakte, werd de omvang van de gebeurtenis steeds duidelijker. De televisiebeelden werden herhaald en trokken de aandacht van mensen over de hele wereld.

“Je bleef eigenlijk naar de televisie kijken. Steeds kwamen dezelfde beelden voorbij. Je probeerde te begrijpen wat er aan de hand was.”

Een blijvende herinnering

Vijfentwintig jaar later kan Astrid zich nog steeds herinneren waar ze was toen het nieuws bekend werd. Dat is niet uitzonderlijk bij ingrijpende gebeurtenissen. Mensen kunnen zich vaak levendig herinneren waar ze waren en wat ze deden toen ze belangrijk of schokkend nieuws hoorden. Dit wordt ook wel een flashbulb memory genoemd.

Dat betekent niet dat alle details van zo’n herinnering na 25 jaar nog precies hetzelfde zijn. Herinneringen kunnen in de loop van de tijd veranderen, terwijl mensen toch veel vertrouwen kunnen hebben in hun eigen herinnering. Juist de combinatie van een grote gebeurtenis en persoonlijke details kan ervoor zorgen dat een moment lang blijft hangen.

Voor Astrid zijn vooral de eerste televisiebeelden onderdeel geworden van haar herinnering aan die dag.

“Het was vooral vreemd om te zien. Je wist meteen dat dit iets heel groots was, maar op dat moment wist je natuurlijk nog niet wat de gevolgen zouden zijn.”

Een andere generatie

De generatie die 9/11 bewust heeft meegemaakt, heeft de gebeurtenis vaak gekoppeld aan persoonlijke herinneringen. Voor jongeren die na 2001 zijn geboren ligt dat anders. Zij kennen de aanslagen alleen achteraf, bijvoorbeeld uit geschiedenislessen, documentaires en sociale media.

“Voor jongeren van nu is het natuurlijk heel anders. Die hebben het niet meegemaakt en zien alleen de beelden die later zijn gemaakt.”

Op platforms als TikTok, Instagram en YouTube verschijnen nog steeds beelden en verhalen over de aanslagen. Naast historische informatie zijn er ook video’s waarin verschillende verklaringen en complottheorieën over 9/11 worden besproken. Daardoor ontstaat voor jongeren een beeld van een gebeurtenis die zij zelf nooit hebben meegemaakt.

Voor Astrid zijn de beelden verbonden aan een concrete herinnering, een middag thuis, de televisie aan en de plotselinge berichten uit New York. Voor jongeren van nu ontbreekt die persoonlijke ervaring.

25 jaar later

Op 11 september 2026 is het precies 25 jaar geleden dat de aanslagen in de Verenigde Staten plaatsvonden. De gebeurtenis heeft inmiddels een vaste plek gekregen in het collectieve geheugen. Voor de ene generatie is 9/11 een persoonlijke herinnering, voor de andere vooral geschiedenis.