Foto: ANP
Geschreven door: Tim Lutters
Vandaag, 2 oktober 2026, is het precies 75 jaar geleden dat de eerste officiële televisie-uitzending in Nederland de lucht in ging. Op die dinsdagavond in 1951, om kwart over acht, begon in Studio Irene in Bussum de inmiddels historische uitzending van de Nederlandse Televisie Stichting. Maar terwijl we dit jubileum vieren, verandert het medium ingrijpend: jongeren kijken steeds minder lineaire televisie, terwijl content zich juist verplaatst naar steeds meer platforms en schermen. De vraag is: kijken jongeren eigenlijk nog wel televisie?
Tieners en twintigers grijpen minder snel naar de afstandsbediening dan hun ouders. Slechts 42% van de 13- tot 19-jarigen zit wekelijks meer dan 12 uur voor de tv, tegenover 45% van de dertigers en veertigers. Maar draai het om: meer dan de helft van de jongeren streamt wekelijks meer dan 12 uur aan series en films on demand. Bij oudere generaties is dat minder.“Jongeren kijken dus in toenemende mate op het moment en via het platform dat hen uitkomt”, aldus Patricia Sonius, directeur van het Nationaal Media Onderzoek (NMO).
Wat is ‘televisie kijken tegenwoordig?
Streamen op je telefoon, later terugkijken of live voor de buis: het valt voor het NMO allemaal onder dezelfde noemer: ‘Video Totaal’. Met Video Totaal brengt het Nationaal Media Onderzoek sinds mei dit jaar het kijkgedrag van Nederlanders in kaart. Maar ook de term ‘televisie kijken’ is aan verandering onderhevig. “Televisie kijken vindt namelijk niet meer alleen plaats voor een scherm in de woonkamer”, stelt directeur van Beeld & Geluid Eppo van Nispen tot Sevenaer. “Televisie is juist nu overal en dus springlevend.”
Zo ziet Sonius dat ook. “Mensen kijken wanneer, waar en hoe ze willen”, zegt Sonius. “Of het nu live op tv is, uitgesteld of on demand op je tablet: het valt allemaal onder kijken.”
Toch is er een duidelijke trend: jongeren kijken steeds minder lineair naar tv-nieuws. Slechts 10% van de tieners en 18% van de twintigers en dertigers kijkt nog regelmatig naar het journaal. Sinds 2013 is dat met 60% gedaald. “Jongeren kijken minder lineair, maar meer online video”, concludeert het Commissariaat voor de Media in de Mediamonitor 2025.
De Toekomst van de televisie
“Televisie doet er nog heel erg toe”, zegt schatbewaarder des vaderlands Van Nispen. Volgens hem wordt de rol van televisie juist belangrijker nu desinformatie en door AI gegenereerde informatie steeds meer onderdeel worden van het medialandschap. Publieke en commerciële nieuwsmedia vormen volgens Van Nispen centrale informatiepunten waar journalistieke informatie toetsbaar is. “Die worden veel belangrijker dan ooit”, zegt hij. Daarmee ziet hij televisie als een belangrijke filterende factor in een tijd waarin mensen via steeds meer verschillende kanalen informatie ontvangen.
De 75ste verjaardag werd in beeld en geluid groots gevierd. In het Mediamuseum presenteerde Beeld & Geluid een installatie met 75 televisies, één uit elk jaar, van 1951 tot 2026. Bekijk in de reportage van Tim Lutters hoe dit jubileum wordt gevierd:
