In Zweden heeft het linkse blok, onder leiding van Magdalena Andersson, een nipte meerderheid behaald bij de parlementsverkiezingen, terwijl steeds meer Europese landen juist overgaan op een rechts beleid. Daarnaast heeft de extreemrechtse partij Zweden Democraten voor het eerst een verlies gezien in het aantal stemmen.

Links

Het linkse blok met als grootste partij, de Sociaal Democraten, heeft officieel net de meerderheid van de stemmen behaald. Afsluitend met 176 zetels voor de Sociaal Democraten tegen 173 voor het centrum-rechtse blok. Het blok wordt verder gevormd door de Linkse partij, de Centralen en de Groenen. 

De Sociaaldemocraten hebben ondanks hun smalle overwinning een verlies gezien in het aantal stemmen, terwijl de andere partijen uit het linkse blok wel wonnen. Dit zal waarschijnlijk resulteren in lastige coalitieonderhandelingen tussen voornamelijk de Centralen en de Groenen die beiden niet met elkaar willen samenwerken. Het zijn twee partijen die wat betreft partijprogramma’s het meest verschillen van elkaar en beide de meeste invloed eisen.

Zweden Democraten

Ook de extreemrechtse partij Zweden Democraten, onder leiding van Jimmie Åkesson, heeft een daling gezien in het aantal stemmen. Dat is voor het eerst sinds toetreding tot het parlement in 2010. 

De partij heeft de afgelopen vier jaar als gedoogpartij gefungeerd in de centrumrechtse coalitie, waarbij ze een streng asiel -en migratiebeleid hanteerden. Tijdens deze verkiezingen gebruikten ze leuzen zoals ‘We Make Sweden, Sweden Again’ en pleitten ze voor het verwijderen van moskeeën in het land. 

‘Ze omschrijven zichzelf als een extreemrechtse partij, maar horen meer thuis bij het populisme, vanwege hun afkeer naar het establishment en vanwege het feit dat hun standpunten slechts migratie en veiligheid betrekken’, vertelt Anders Sannerstedt, politicoloog aan Lund Universiteit. 

Europese rechtse trend

Partijen zoals de AfD in Duitsland en Rassemblement National in Frankrijk zijn recentelijk gegroeid in populariteit. De groei is te verklaren door onder andere door het feit dat extreem rechtse standpunten normaler zijn geworden in Europa in de afgelopen jaren, vertelt Zeth Isaksson, socioloog aan de Universiteit van Stockholm. ‘Gevestigde partijen aan de linker-en rechterkant hebben strengere posities aangenomen op onderwerpen, zoals immigratie’, vervolgt hij.

Verlies Zweden Democraten

De Zweden Democraten hebben een verlies geleden van zo’n drie procent in totaal en zo’n zeven procent onder kiezers die voor het eerst stemmen. ‘Zo’n ingrijpende verandering suggereert dat veranderende politieke houdingen onder jonge kiezers een reden zijn voor het verlies van de partij’, zegt Isaksson. 

Een andere reden voor het verlies is dat de Zweedse bevolking, na vier jaar een centrumrechts beleid te hebben gehad, haar focus op andere onderwerpen heeft gelegd. ‘Zweden heeft nu te maken met hoge inflatie, verminderde groei en hoge werkloosheid. Mensen zijn toe aan partijen die zich meer focussen op de economie in plaats van immigratie en criminaliteit’, concludeert Sannerstedt.

In deze videoreportage gaat verslaggever Sacha de Vos verder in op de Zweedse verkiezingen.