Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft op 9 oktober een plan gepresenteerd voor de grootste verandering van het cultuurbestel in de afgelopen dertig jaar. Hoewel de minister de contouren van het plan nu heeft aangekondigd, wordt de precieze uitwerking pas in 2027 bekend. Met het plan wil de minister onder andere meer zekerheid bieden, maar één grote onzekerheid wordt niet weggenomen.
Minister Letschert presenteerde op 9 oktober de contouren van een nieuw cultuurbestel. Het plan bevat de grootste verandering in het subsidiestelsel in de afgelopen dertig jaar.
‘Het uitgangspunt van de minister bij de veranderingen is om culturele instellingen voldoende zekerheid en continuïteit te bieden’, vertelt Floor van Essen. Van Essen is hoofd beleid en communicatie van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, een van de zes rijkscultuurfondsen. Meer zekerheid voor culturele instellingen moet er onder andere komen door de subsidietermijn te verlengen van vier naar acht jaar. In het plan staat ook dat de rijkscultuurfondsen een grotere verantwoordelijkheid toegekend wordt bij de verdeling van de cultuursubsidies. Daarnaast fuseren de zes rijkscultuurfondsen mogelijk tot drie fondsen. Hiermee hoopt de minister dat de scheidslijnen tussen cultuurdisciplines vervagen, waardoor culturele instellingen minder in hokjes worden geplaatst.
Hoewel de minister streeft naar meer zekerheid voor culturele instellingen, lost het plan één grote onzekerheid niet op. ‘De grootste onzekerheid voor culturele instellingen komt voort uit budgettaire grenzen die er nu al zijn’, stelt Van Essen. ‘De vraag naar subsidie en het daarvoor beschikbare geld liggen ver uiteen.’ Het gevolg hiervan is dat goed beoordeelde subsidieaanvragen soms niet worden gehonoreerd. Daar komt bij dat de overheid geen extra geld voor de cultuursector heeft vrijgemaakt. Hierdoor krijgen culturele instellingen bij het plan van minister Letschert nog steeds te maken met de onzekerheid of zij een subsidie krijgen. ‘De voornemens uit de brief van 9 oktober beogen geen verandering aan te brengen in de vraag of en welke festivals subsidie krijgen’, aldus de woordvoeder van minister Letschert, Mirjam Keunen.
Voor sommige culturele instellingen bepaalt een subsidie of zij kunnen blijven bestaan. Dat geldt ook voor het lichtkunstfestival Alluminous in Almere. Het festival, dat van 9 tot 18 oktober plaatsvindt, is voor een groot deel afhankelijk van subsidie van de gemeente Almere. In 2028 loopt de termijn van deze subsidie af, waardoor er grote onzekerheid heerst over de toekomst van het festival. Verslaggever Merlin de Vries was bij het festival aanwezig en zocht uit wat het aflopen van de subsidietermijn betekent voor het festival.
