Nieuwe technologieën en kunstmatige intelligentie geven cybercriminelen steeds meer mogelijkheden om sneller en op grotere schaal toe te slaan. Tegelijkertijd worden digitale systemen complexer en ontstaan er nieuwe kwetsbaarheden. Vooral organisaties met verouderde systemen of beperkte middelen kunnen moeite krijgen om deze ontwikkeling bij te houden.

Het aantal digitale kwetsbaarheden neemt toe. In 2025 werden wereldwijd meer dan 48.000 nieuwe kwetsbaarheden geregistreerd, 22 procent meer dan een jaar eerder. Dat blijkt uit het meest recente dreigingsbeeld van het Europese cybersecurityagentschap ENISA. Volgens het agentschap zorgen onderlinge digitale afhankelijkheden ervoor dat organisaties kwetsbaarder worden.

Ook het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) waarschuwt voor een veranderend dreigingsbeeld. Kunstmatige intelligentie maakt het volgens het centrum mogelijk om onderdelen van cyberaanvallen sneller en eenvoudiger uit te voeren.

Nieuwe technologie zorgt voor nieuwe kwetsbaarheden

Volgens cybersecuritydeskundige Tim Janssen brengt vrijwel iedere nieuwe technologie nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Niet omdat de technologie zelf onveilig is, maar omdat er nieuwe software, koppelingen en afhankelijkheden ontstaan.

„Veiligheid is in de ontwikkelfase vaak ondergeschikt aan snelheid en functionaliteit”, zegt Janssen. Volgens hem zit het risico daarom vooral in de combinatie van nieuwheid en haast.

Tegelijkertijd worden systemen steeds ingewikkelder. Organisaties zijn afhankelijk van externe software, bibliotheken en digitale diensten. Een kwetsbaarheid ergens in die keten kan daardoor ook andere organisaties raken.

Voor verdedigers levert dat een moeilijke positie op. Een aanvaller hoeft volgens Janssen maar één zwakke plek te vinden, terwijl organisaties hun volledige digitale omgeving moeten beschermen. „De kloof zit minder tussen aanvallers en verdedigers en meer tussen goed en slecht beveiligde organisaties.”

AI verlaagt de drempel voor aanvallers

Kunstmatige intelligentie kan dat verschil verder vergroten. Cybercriminelen kunnen AI gebruiken om overtuigende phishingberichten te maken, software te analyseren en kwetsbaarheden sneller uit te buiten.

Het NCSC concludeerde deze maand na onderzoek naar waargenomen cyberaanvallen dat AI vooral wordt ingezet om bestaande aanvalstechnieken te automatiseren, te versnellen of effectiever uit te voeren.

Volgens Janssen verlaagt AI daarmee de drempel voor cybercriminelen. Aanvallen waarvoor eerder specialistische kennis nodig was, worden toegankelijker. Toch werkt AI niet alleen in het voordeel van aanvallers. Beveiligers kunnen dezelfde technologie gebruiken om kwetsbaarheden sneller te vinden en software te beveiligen.

Niet iedere organisatie kan bijblijven

De grootste uitdaging ligt volgens Janssen bij organisaties die minder geld, personeel of moderne systemen tot hun beschikking hebben. Grote organisaties en technologiebedrijven kunnen vaak meer investeren in cybersecurity, terwijl kleinere organisaties en partijen met verouderde systemen minder mogelijkheden hebben om snel op nieuwe dreigingen te reageren.

Janssen verwacht dat dit verschil de komende vijf jaar verder groeit. Goed uitgeruste organisaties kunnen met AI-gestuurde detectie, automatisch patchen en betere beveiliging nieuwe dreigingen mogelijk beter bijhouden. Het midden- en kleinbedrijf, de publieke sector en organisaties met verouderde systemen lopen volgens hem juist het risico verder achterop te raken.

Europese regelgeving moet de digitale weerbaarheid verbeteren. Zo stelt de Cyber Resilience Act cybersecurity-eisen aan producten met digitale onderdelen en krijgen fabrikanten meer verantwoordelijkheid voor de beveiliging van hun producten.

Volgens Janssen ligt daar uiteindelijk de kern van het probleem. Nieuwe technologie is niet automatisch onveilig, maar beveiliging loopt volgens hem vaak achter op innovatie. Nu AI zowel aanvallers als verdedigers krachtigere middelen geeft, wordt vooral bepalend welke organisaties snel genoeg kunnen meegroeien.