UPD8

Selecteer Pagina

De stilte voor de strafbal

De stilte voor de strafbal

Bron: Wikimedia Commons

De olympische finale tussen Nederland en Zuid-Korea is na negentig minuten en verlenging nog niet beslist. De stand is 3-3. De wedstrijd zal met strafballen moeten worden beslist. Dan komt het moment waarop één speler, alleen tegenover een keeper, het verschil kan maken. Bram Lomans, in Nederland bekend als strafcornerspecialist, is een van die spelers.

“Ik had op dat moment weinig gedachten, omdat ik dit soort momenten al duizenden keren had geoefend.” “Ik probeerde me te focussen op de keeper en de uitvoering.” Voor Lomans was het een moment waarop alles samenkwam. De spanning van een olympische finale, de verantwoordelijkheid tegenover zijn ploeggenoten en de kans om geschiedenis te schrijven. Toch liet hij zich niet meeslepen door de gevolgen van de strafbal. Hij vertrouwde op wat hij zo vaak had geoefend. Hij scoort. Als eerste strafbalnemer zorgt hij voor een goede start en verlicht hij wellicht iets van de druk op de schouders van zijn teamgenoten. Nederland wint uiteindelijk goud. Het is de tweede olympische titel van Bram Lomans, na zijn eerdere succes in Atlanta in 1996.

Een moment waar niets achter kan

Wat is er zo zwaar aan zo’n moment? “Het draait niet alleen om techniek, want die heeft een topsporter duizenden keren geoefend.” “Het draait ook om de eenzaamheid, je hele ploeg die kijkt van een afstand toe.” “Op dat moment moet je vertrouwen op jezelf en op alles wat je tijdens trainingen hebt opgebouwd.” Voor een topsporter als Lomans is zo’n situatie niet volledig onbekend. Door de jaren heen heeft hij talloze strafcorners genomen en belangrijke wedstrijden gespeeld. Toch blijft een strafbal op een olympisch podium een bijzonder moment. De druk is groot, maar juist dan is het belangrijk om niet te veel na te denken over wat er mis kan gaan. Lomans speelde in zijn carrière 205 interlands en maakte daarin 141 doelpunten. Cijfers die laten zien hoe belangrijk hij voor het Nederlandse hockeyteam was. Maar ook voor een speler met zoveel ervaring hoort missen bij topsport. Succes en teleurstelling liggen soms dicht bij elkaar. Het vermogen om na een fout weer door te gaan, is minstens zo belangrijk als het leveren van een goede prestatie.

Praten over druk: toen en nu

In de tijd waarin Lomans topsport beoefende, werd er minder openlijk gesproken over mentale gezondheid. Sporters moesten vooral presteren en problemen werden vaak binnenskamers gehouden vertelt Lomans. Dat is aan het veranderen. Steeds meer topsporters spreken openlijk over mentale druk en het belang van mentale begeleiding. Toch is er nog werk aan de winkel. Uit onderzoek van de KNVB en Zilveren Kruis uit oktober 2026 blijkt dat bijna de helft van de voetballende jongeren nog steeds niet weet hoe ze een gesprek over hun mentale gezondheid moeten beginnen. Dat herkent ook Randy Wolters, oud-prof en tegenwoordig trainer van jonge voetballers. In de bijbehorende audioreportage vertelt hij over zijn eigen ervaringen met mentale druk in het voetbal. Een belangrijke boodschap die hem werd meegegeven, was dat hij moest onthouden dat voetbal vooral leuk is. Die gedachte is ook voor jonge sporters van nu belangrijk: presteren mag nooit ten koste gaan van het plezier in de sport. Ook Lomans ziet dat er in de sportwereld iets veranderd is. “Vroeger werd er nauwelijks over gepraat en hield je het voor jezelf.” “Nu is er meer aandacht en zijn er psychologen bij teams.”

Wat blijft hangen

Na het olympische goud volgde voor Lomans en zijn ploeggenoten eerst vooral blijdschap en vermoeidheid. Ze hadden hun doel bereikt. Na alle trainingen, wedstrijden en spanning viel er ineens een last van hun schouders. Lomans kijkt terug op die periode: “Eerst was er vooral blijdschap en vermoeidheid, daarna kwam de rust omdat we ons doel bereikt hadden.” “Ergens was dat ook wel lekker.” Het laat zien dat topsport niet alleen bestaat uit de hoogtepunten die op televisie te zien zijn. Achter een gouden medaille zitten jaren van voorbereiding, verwachtingen en mentale inspanning. En als het grote doel eenmaal bereikt is, moet een sporter ook weer wennen aan het leven daarna.

Verslaggever Roemer Buis sprak met Oud profvoetballer Randy Wolters en Topsport Talen Coördinator van het Leonardo College. 

 

Over de auteur