Kissy Chandiramani, vicepresident van de Spaanse exclave Ceuta, waarschuwde afgelopen week dat er ongeveer drie miljoen Marokkaanse jongeren naar Europa zouden willen komen. Volgens een bericht van PowNed op 26 oktober, baseerde zij dit op een onderzoek waaruit zou blijken dat veel Marokkaanse jongeren weinig toekomstperspectief zien. Ze stelde bovendien dat niet iedereen in Spanje zou willen blijven, maar dat sommigen verder naar de rest van Europa zou trekken.
Wat zeggen de cijfers?
Om deze claim te controleren, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen migratie-intenties en daadwerkelijke migratie. Dat mensen overwegen om naar het buitenland te gaan, zegt niet gelijk dat ze dat ook gaan doen.
Een relevant onderzoek hiervoor is uitgevoerd door Afrobarometer, een onderzoeksorganisatie die de publieke opinie in Afrikaanse landen onderzoekt. Voor een onderzoek in Marokko werden in Februari 1200 inwoners geïnterviewd. Volgens de onderzoekresultaten had 44 procent wel overwogen om te emigreren. Onder jongeren lag dit aandeel op 64 procent. Van de mensen die emigratie overwogen, gaf 58 procent Europa als voorkeursbestemming.
Deze cijfers laten zien dat emigratie onder Marokkaanse jongeren een serieus onderwerp is. Ze bevestigen daarentegen niet dat er drie miljoen jongeren naar Europa willen komen. Dit onderzoek meet wat mensen zelf aangegeven te overwegen.
Wetenschappelijk onderzoek
Ook wetenschappelijke literatuur laat zien dat de intenties niet gelijkstaan aan daadwerkelijke migratie. In The Oxford Handbook of the Moroccan Economy wordt beschreven dat vooral jongere Marokkanen emigratie overwegen. Op basis van de Arab barometer enquête uit 2024 had 35 procent van de Marokkaanse bevolking emigratie overwogen. Onder jongeren van 18 tot 29 jaar lag dit boven de 55 procent.
De onderzoeken van Afrobarometer en Arab barometer kunnen van cijfers verschillen omdat er gebruik wordt gemaakt van andere meetmomenten en verschillende vraagstellingen. Wat wel uit beide voorkomt is de belangstelling van jongeren voor emigratie.
Economische omstandigheden spelen ook een rol. Werkgelegenheid, inkomensmogelijkheden en toegang tot onderwijs kunnen meebepalen of mensen overwegen hun land te verlaten. Maar, een migratiewens betekent niet automatisch een vertrek naar Europa.
Wat ontbreekt er in de uitspraak?
Hoewel de onderzoeken aantonen dat een deel van de Marokkaanse bevolking emigratie overweegt, is daarmee het specifieke aantal van drie miljoen jongeren nog niet bewezen. In de berichtgeving waarin de uitspraak van Chandiramani staat, wordt niet duidelijk vermeld welk onderzoek ze bedoelt, wanneer het is uitgevoerd en hoe de onderzoekers tot dit aantal zijn gekomen.
Conclusie
De uitspraak dat er drie miljoen Marokkaanse jongeren naar Europa willen komen van vicepresident Chandiramani, is niet voldoende onderbouwd. Onderzoek laat zien dat emigratie intenties onder Marokkaanse jongeren relatief hoog zijn en dat Europa voor veel potentiële emigranten een voorkeursbestemming is. Het exacte aantal van drie miljoen is daarmee niet bevestigd. Zolang het oorspronkelijke onderzoek achter dit cijfer niet is gecontroleerd, blijft de uitspraak onbewezen.
