Mensen kunnen ervoor kiezen om meerdere liefdesrelaties tegelijkertijd te hebben. Bij polyamorie gebeurt dat met instemming van alle betrokkenen. Hoewel mensen vrij zijn om hun relaties zelf vorm te geven, is de Nederlandse wetgeving vooral ingericht op relaties tussen twee partners. Dat roept vragen op over de rechten en verantwoordelijkheden van mensen die met meerdere partners een leven delen.

In Nederland kan iemand maar met één persoon tegelijk trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan. Dat staat in artikel 1:33 en artikel 1:80a van het Burgerlijk Wetboek. Een polyamoreuze relatie is op zichzelf niet verboden, maar meerdere partners kunnen niet allemaal dezelfde juridische status krijgen als echtgenoten of geregistreerde partners.

In haar masterscriptie Drie is niet te veel: polygamie!, uit 2012, onderzoekt Selcan Demir de juridische positie van huwelijken met meerdere partners. Hoewel haar onderzoek over polygamie gaat en niet rechtstreeks over polyamorie, beschrijft ze een probleem dat ook voor polyamoreuze relaties relevant kan zijn: de wet biedt beperkte mogelijkheden om meerdere partners dezelfde juridische positie te geven.

Afspraken zelf vastleggen

Demir schrijft dat een samenlevingsovereenkomst mogelijkheden biedt om afspraken tussen meerdere partners vast te leggen. Ze benadrukt tegelijkertijd dat zo’n overeenkomst juridisch niet gelijkstaat aan een huwelijk. Volgens haar heeft een samenlevingscontract bovendien niet automatisch dezelfde rechtsgevolgen als een huwelijk. Demir pleit daarom voor duidelijkere wetgeving rondom relaties met meerdere partners.

Ook de Rijksoverheid geeft aan dat meerdere personen tegelijk een samenlevingscontract kunnen sluiten. Daarin kunnen bijvoorbeeld afspraken worden gemaakt over financiën en gezamenlijke bezittingen. Anders dan bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaan bepaalde rechten en plichten niet automatisch. Zo moeten partners zelf afspraken maken over een eventuele erfenis.

De wet biedt dus mogelijkheden om afspraken te maken, maar kent geen gelijkwaardige juridische erkenning toe aan alle partners binnen een polyamoreuze relatie. Dat roept de vraag op of de huidige wetgeving voldoende aansluit bij mensen die bewust voor een andere relatievorm kiezen.

Luister hieronder naar een fragment van de podcast “Het schuurt.” Waar een van onze gasten, Elisabeth van der Meer, haar verhaal doet en haar persoonlijke visie over polyamorie deelt.