AMERSFOORT – Het aantal asielzoekerscentra in Nederland is de afgelopen jaren explosief gestegen. Die groei is ook merkbaar in Amersfoort, waar de discussie over asielopvang steeds feller wordt. Uit cijfers van het Nederlands Jeugdinstituut blijkt dat het aantal opvanglocaties onder het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) tussen 2017 en 2025 bijna vervijfvoudigd is: van 67 locaties in 2017 naar 318 in 2025. 

Amersfoort huisvest al langere tijd een opvangcentrum aan de Barchman Wuytierslaan en moet op basis van de spreidingswet de komende jaren extra opvangplekken realiseren. In totaal gaat het om 550 plekken. Eerdere plannen voor nieuwe AZC-locaties in de wijken Vathorst en Schothorst werden onlangs ingetrokken na onrustige informatieavonden. Tijdens die bijeenkomsten uitten bewoners hun zorgen over veiligheid en leefbaarheid, waarbij de emoties soms hoog opliepen.

Het stadsbestuur heeft daarop besloten het proces anders aan te pakken. Bewoners krijgen tot januari volgend jaar de mogelijkheid om mee te denken over de voorwaarden en mogelijke locaties voor nieuwe opvangcentra. Dat gebeurt via wijkgesprekken, een online raadpleging en individuele gesprekken. De uiteindelijke besluitvorming wordt doorgeschoven tot na de gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens Paul Driest, expert op het gebied van asielopvang met twintig jaar werkervaring bij het COA, is de spanning rond asielopvang bijna onvermijdelijk. ‘In het begin zie je vaak weerstand,’ zegt hij. ‘Maar als mensen elkaar leren kennen, verandert dat. Nabijheid zorgt voor verbinding.’

Toch blijft draagvlak een uitdaging. ‘Mensen die kritisch zijn, zijn niet per definitie racistisch,’ aldus Driest. ‘Vaak speelt angst een rol. Die moet je serieus nemen en bespreken, anders kom je niet dichter tot elkaar.’

De recente ontwikkelingen laten zien dat asielopvang in Amersfoort geen abstract vraagstuk is, maar een actueel en gevoelig thema dat lokaal steeds zichtbaarder wordt.

Een kort interview over de identiteit van asielzoekers met Paul Driest (20 jaar werkervaring bij COA), door verslaggever Storm Verberne: