Al ruim twintig jaar verandert Anita Wezenberg uit het Soesterkwartier samen met haar man Ronald hun woonkamer in een kerstwereld. Elk jaar verschijnt achter het raam een tot in detail uitgewerkt miniatuurdecor van verlichte huisjes, figuren en attracties. Dit keer staat de Efteling centraal: een herkenbaar tafereel dat voorbijgangers even doet vertragen en stilstaan.
De basis van het kerstdorp was bescheiden. Ooit stond er slechts een behangtafeltje voor het raam, met een paar huisjes erop. Elk jaar kwam er iets bij. De liefde voor kerst ontstond al eerder, vertelt Anita. Ze groeide ermee op dankzij een Duitse tante die dol was op kerstversiering en haar ooit een miniatuurhuisje cadeau deed. ‘Dat huisje heb ik nog steeds,’ zegt ze. ‘Het was eigenlijk het begin van alles.’ Toen Anita en Ronald in hun huidige woning kwamen wonen, was er voor het eerst genoeg ruimte om die passie ook echt vorm te geven.
De enthousiaste reacties uit de buurt zorgden ervoor dat het kerstdorp steeds verder groeide. Buurtbewoners vragen inmiddels al in oktober wanneer de opbouw begint. Waar het stel vroeger pas na Sinterklaas startte, beginnen ze nu vaak al begin november. ‘Kinderen uit de buurt vroegen of het niet eerder kon,’ vertelt Anita. ‘Dan ga je daar toch over nadenken.’ Ook speelt mee dat tuincentra steeds eerder beginnen met hun kerstcollecties.
Veel onderdelen van het decor hebben een persoonlijke betekenis. Zo staat er elk jaar een miniatuur van de Westertoren. Die werd ooit aangeschaft voor een buurtgenoot die groot liefhebber was van Amsterdam. Het was altijd het eerste wat werd neergezet en hij kwam er regelmatig naar kijken. De man is dit jaar overleden, maar de toren staat er nog steeds. ‘Die hoort er gewoon bij,’ zegt Anita. ‘Het is een herinnering aan hem, maar ook aan hoe dit kerstdorp mensen samenbrengt.’ Zijn vrouw en andere buurtbewoners staan er nog altijd bij stil.
Het kerstdorp roept ook reacties op van mensen die het stel niet persoonlijk kent. Regelmatig vallen er kaartjes op de mat, met bedankjes en korte boodschappen over hoe gezellig het decor wordt gevonden. Onder andere van een meisje uit de buurt dat haar kaartjes heel voorzichtig door de brievenbus schuift, zonder zich bekend te maken. ‘Dat vind ik misschien wel het mooist,’ zegt Anita. ‘Dat iemand de moeite neemt om dat te doen.’ Volgens haar brengt het kerstdorp ‘licht in de duisternis’ en draagt het bij aan de sfeer in de wijk. ’s Avonds lijkt het soms alsof het buiten flitst, door voorbijgangers die foto’s maken. Ook tijdens het uitlaten van de hond merkt Anita dat mensen sneller een praatje maken bij het huis.
De opbouw gebeurt meestal in één weekend. Op vrijdagavond halen Anita en Ronald alles van zolder, op zaterdag wordt het decor opgebouwd. Alles is zorgvuldig gesorteerd in bakken om het overzicht te bewaren. Elk jaar kiezen ze een ander thema, variërend van Oostenrijk tot Amersfoort, Engeland of Italië. ‘Dat houdt het voor ons ook leuk,’ zegt Anita. ‘Het is elk jaar weer een puzzel.’
Dit jaar voert de Efteling de boventoon, een collectie die door de jaren heen is opgebouwd. Niet alles wordt gekocht: sommige stukken zijn te duur of passen niet bij de sfeer. Er wordt bewust een vast budget aangehouden. Toch blijft één thema favoriet. Oostenrijk, met zijn houten huisjes en houtsnijwerk, spreekt Anita het meest aan. ‘Dat voelt warm en authentiek,’ zegt ze. Wat het thema ook is, het doel blijft hetzelfde: een miniatuurwereld creëren die niet alleen hun woonkamer vult, maar ook iets losmaakt bij de mensen die eraan voorbijlopen.
Verslaggever Roelie Claessen ging met Ronald en Anita Wezenberg in gesprek over hoe het kerstdorp leeft vanuit hun woonkamer.
