Terwijl veel inwoners van Amersfoort deze week ’s ochtends voorzichtig de deur uitgingen vanwege gladde wegen en fietspaden, was het bij ROVA al urenlang druk achter de schermen. Nog voordat de stad wakker wordt, komt daar een uitgebreid proces op gang om wegen en fietsroutes zo veilig mogelijk te houden. Maarten Frietema, communicatieadviseur bij ROVA, geeft inzicht in hoe de organisatie zich voorbereidt op winterse omstandigheden.
Van waarschuwing naar voorbereiding
Bij ROVA begint het werk al bij de eerste signalen dat het weer kan omslaan.
“Zodra er een waarschuwing voor gladheid binnenkomt, volgen we de weersverwachtingen en meten we de temperatuur van het wegdek met sensoren,” legt Frietema uit. Die informatie vormt de basis voor alle verdere stappen binnen de winterdienst.
“Zo weten we precies waar en wanneer preventief gestrooid moet worden.”
Voor bewoners blijft dit proces grotendeels onzichtbaar. Toch worden in deze fase al belangrijke keuzes gemaakt die bepalen hoe begaanbaar wegen en fietspaden later op de dag zijn.
Een ‘gladheidsdag’ achter de schermen
Wanneer uit metingen en weersverwachtingen blijkt dat de kans op gladheid toeneemt, schakelt ROVA over naar de volgende fase van de winterdienst.
“Een ‘gladheidsdag’ begint bij ROVA zodra uit deze gegevens blijkt dat gladheid waarschijnlijk is,” aldus Frietema. Daarna volgt een reeks praktische voorbereidingen.
“Vanaf dat moment wordt de winterdienst geactiveerd en worden voertuigen en personeel klaargezet.”
Wat inwoners vaak niet zien, is dat chauffeurs instructies ontvangen en routes worden voorbereid, regelmatig midden in de nacht. Zo kunnen strooiwagens al vroeg de weg op om hoofdwegen en belangrijke fietspaden begaanbaar te maken.
Beslissingen onder tijdsdruk
De verzamelde informatie wordt gebruikt om een afweging te maken over de inzet.
“Het besluit om te strooien hangt af van de weersverwachtingen, actuele metingen, de staat van de routes en de verkeersveiligheid,” zegt Frietema. Die beslissing wordt niet door één persoon genomen.
“Meerdere teams binnen ROVA stemmen hierover nauw af.”
Soms is er weinig tijd om te handelen.
“Soms moet er snel worden gehandeld als er plotseling weersveranderingen zijn.” Juist op zulke momenten is het belangrijk dat iedereen weet wat er moet gebeuren en dat de voorbereiding op orde is.
Duidelijke keuzes in routes
Wie ’s ochtends door de stad fietst of rijdt, merkt vaak dat sommige wegen beter begaanbaar zijn dan andere. Dat verschil is het gevolg van bewuste keuzes.
“In Amersfoort werken we met 7 hoofdroutes en 12 kleinere routes,” legt Frietema uit.
De focus ligt daarbij op de belangrijkste verkeersstromen.
“Zo blijven de belangrijkste wegen en fietspaden meestal goed begaanbaar, ook ’s ochtends vroeg.”
Op rustigere plekken kan het langer glad blijven.
“Op smalle of rustige wegen kan het soms wat langer glad zijn, omdat daar minder verkeer rijdt en het zout minder goed wordt ingereden.”
De stad volledig sneeuw- en ijsvrij maken is volgens de gemeente niet haalbaar. Daarom wordt er niet gestrooid in woonstraten, 30-kilometergebieden, voetgangersgebieden en op fietspaden die geen onderdeel zijn van de hoofdfietsroutes. Deze keuzes zorgen ervoor dat de beschikbare capaciteit gericht kan worden ingezet.
Intensieve inzet op straat
Achter deze plannen schuilt een grote operatie op straat.
“Praktisch betekent gladheidsbestrijding dat 17 strooiers en schuivers in de stad actief zijn,” vertelt Frietema. Vrachtwagens rijden de hoofdroutes, maar krijgen waar nodig ondersteuning.
“Op dit moment worden die nog aangevuld met de inzet van 2 tractoren voor het schuiven van kruispunten, omdat die daar iets wendbaarder zijn.”
Door de aanhoudende sneeuwval van de afgelopen week was het werk extra intensief. Toch lukt het ROVA om veel routes veilig te houden.
“Door de aanhoudende sneeuwval is het werk intensief, maar dankzij realtime informatie en goede voorbereiding kan ROVA het grootste deel van de wegen en fietspaden veilig houden.
Communicatie met inwoners
Naast de inzet op straat speelt communicatie een belangrijke rol tijdens periodes van gladheid. Op de gemeentepagina’s en de website van ROVA is actuele informatie te vinden over de gladheidsbestrijding.
“Daar staat bijvoorbeeld welke straten worden gestrooid en welke voorzorgsmaatregelen bewoners zelf kunnen nemen, zoals het schoonvegen van stoepen of het gebruiken van zoutkisten bij bruggen en hellingen,” aldus Frietema.
Volgens Frietema helpt deze informatie bewoners om zich beter voor te bereiden op winterse omstandigheden en bewuster de weg op te gaan.
Onzichtbaar, maar essentieel
Hoewel gladheidsbestrijding voor veel mensen vooral zichtbaar is wanneer zij een gestrooide weg zien, speelt het grootste deel van het werk zich af achter de schermen. Van sensormetingen en weersanalyses tot nachtelijke inzet van personeel en materieel: alles is erop gericht om snel te kunnen handelen zodra de omstandigheden daarom vragen. De gladheid van deze week laat zien hoe belangrijk die onzichtbare voorbereiding is.
