Met het uitdelen van gratis aardappelen trok de lokale Partij Ons Soesterberg onlangs de aandacht tijdens de verkiezingscampagne. De actie was bedoeld om hun standpunten over duurzaamheid en betrokkenheid te ondersteunen. De vraag is of zulke campagneacties daadwerkelijk effect hebben op stemgedrag of vooral zorgen voor zichtbaarheid.
Zichtbaarheid
‘De aardappels passen goed bij onze partij’, zegt Gerben Stormbroek, lijsttrekker en fractievoorzitter van Partij Ons Soesterberg. De gemeenteraadsverkiezingen komen er binnenkort aan en partijen proberen met hun campagnes nu alle aandacht en stemmen te winnen. Stormbroek ziet de actie breder dan alleen winst in het stemhokje, maar vindt wel dat de actie de intentie van de partij onderstreept.
Volgens Pelle Koppen, campagnestrateeg van het campagnebureau BKB, is zichtbaarheid belangrijk tijdens de verkiezingscampagne. ‘Mensen moeten weten wie je bent, van welke partij je bent en op welke dag ze moeten stemmen.’
Aandacht of vertrouwen
Tegelijkertijd plaatst Koppen een duidelijke kanttekening. ‘Aandacht is niet hetzelfde als vertrouwen’. Volgens hem is het belangrijk dat je on top of mind blijft bij kiezers, maar dat dat niet automatisch betekent dat ze op je zullen stemmen.
‘Er is altijd een risico dat iets ludieks als cringe wordt gezien’, zegt Koppen. Volgens hem bepalen timing en uitvoering of zo’n actie werkt. Daarom is het belangrijk dat opvallende acties altijd ondersteund worden door inhoud. ‘Alleen aandacht zoeken voor aandacht, schaadt het vertrouwen.’ Volgens hem is de ideale combinatie van een succesvolle campagne: zichtbaarheid, inhoud en betrouwbaarheid.
Kernwaarden
Volgens Stormbroek kon de partij een grote hoeveelheid aardappelen overnemen van een boerenbedrijf dat failliet was gegaan. ‘De aardappelen zouden anders vernietigd worden.’ Dus hebben ze de aardappelen opgekocht en daarmee een stukje verspilling vermeden
Volgens hem sluit de actie aan bij hun kernwaarden, waaronder betrokkenheid bij de lokale gemeenschap en duurzaamheid. Hij benadrukt dat het laten zien dat je echt wat doet als partij van groot belang is. ‘We wilden niet alleen een flyer uitdelen.’ De lijsttrekker vat het samen als: ‘You practice what you preach.’ Door voedselverspilling tegen te gaan en inwoners wat aan te bieden wil de partij haar boodschap verduidelijken. ‘Het past bij de nuchtere houding van onze partij.’
Actie reactie
Tijdens de actie kreeg de partij naar eigen zeggen veelal positieve reacties. ‘Mensen waren verrast dat ze echt iets kregen’, aldus Stormbroek. Daarnaast zag de partij een toename in online bereik. ‘We zagen dat het een aanjagend effect had op sociale media.’ Op de vraag hoe die toename werd gemeten vertelt hij dat er veel wordt gekeken naar het aantal likes op Facebook en Instagram en het aantal views op hun campagnefilmpjes.
Toch is er geen directe meting van invloed, behalve dan de verkiezingsuitslag. ‘Dat is de ultieme graadmeter’, aldus de lijsttrekker.
Of hij de actie opnieuw zou willen doen, zelfs al zou het geen aantoonbare stemwinst opleveren? ‘Jawel. Het is fijn als het extra kiezers oplevert, maar we doen het niet enkel alleen daarvoor.’ Volgens hem was dit geen losse stunt, maar is het onderdeel van een breder campagneplan.
Online bereik én fysiek contact
Volgens campagnestrateeg Koppen bestaat een effectieve campagne uit meerdere invalshoeken. Alleen inzetten op sociale media is onvoldoende. ‘Ideaal is dat je bijvoorbeeld wachtend bij het bushokje een poster ziet van de lijsttrekker, daarna scrollend in de bus het sociale media account van de partij voorbij ziet komen en tot slot op school aankomt en de lijsttrekker in het echt ontmoet’, zegt Koppen.
Campagne voeren draait volgens hem om herkenning en herhaling. Kiezers moeten een naam meerdere keren tegenkomen voordat die blijft hangen.
Opvallende acties kunnen daarbij helpen om aandacht te trekken, maar vormen volgens Koppen slechts één onderdeel van een bredere aanpak. Uiteindelijk gaat het om de samenhang tussen boodschap, presentatie en aanwezigheid in de lokale gemeenschap.
