Monique van Dijk (52) is muziektherapeut in Culemborg en organiseert de activiteit ‘Zet Je Brein In Beweging’. Met muziek, ritme en beweging helpt zij mensen met onder andere Parkinson, MS of hersenletsel om hun hersenen te trainen en hun kwaliteit van leven te vergroten.
Een oefenmethode voor het brein
Zet Je Brein In Beweging is een multisensorische oefenmethode voor de hersenen. Met andere woorden: we zetten ritme en muziek in en daarmee stimuleren we beweging, spraak en cognitie. De makkelijkste manier om uit te leggen wat we doen, is dat we bewegingen maken op muziek. Dat kan zittend of staand, afhankelijk van wat mensen kunnen. Je bent gelijktijdig bezig met zien, horen, motoriek, spraak en geheugen, en daardoor verbeter je de conditie van je hersenen heel sterk.
De bewegingen zijn afgeleid van het drummen. De methode is bedacht door Ronnie Gardiner, een jazzdrummer die inmiddels vijfennegentig is en nog steeds over de wereld reist met deze methode. Oorspronkelijk ontwikkelde hij het voor kinderen met een beperking, maar later bleek dat het ook heel goed werkt bij volwassenen met Parkinson, multiple sclerose of niet-aangeboren hersenletsel.
Inmiddels is er ook wetenschappelijk onderzoek gedaan waaruit blijkt dat deze methode heel goed werkt bij mensen met postcommotioneel syndroom, dus blijvende klachten na een hersenschudding. Deze mensen zijn vaak snel overprikkeld en kunnen geluiden slecht verdragen. Dagelijkse taken zijn vaak veel te vermoeiend. Door deze oefenmethode acht weken toe te passen, krijgen mensen vaak veel levenskwaliteit terug. Ze zijn energieker, minder snel overprikkeld en kunnen meer doen. Er waren zelfs mensen die weer naar een popconcert konden na acht weken trainen. Dat was redelijk spectaculair.
De methode wordt veel ingezet in revalidatie na hersenletsel en bij Parkinson en MS, soms ook bij beginnende dementie. Dan is het doel vooral om wat nog goed gaat zo lang mogelijk goed te houden. Daarnaast bestaat er ook RGM in de klas, dus het wordt ook in het onderwijs gebruikt. Het hangt er eigenlijk vanaf welke doelen je wilt nastreven.
Muziek als drijfveer
Ik heb aan de Hogeschool Utrecht de opleiding vaktherapie gedaan, met als specialisatie muziek. Muziek is voor mij levensadem. Zonder muziek in mijn leven zou ik niet kunnen. Voordat ik muziektherapeut werd, had ik een andere carrière. Ik had een re-integratiebureau en hielp langdurig zieke mensen aan ander werk. Het werken met mensen en bijdragen aan verbetering deed ik toen al, alleen nog zonder muziek. Door gebeurtenissen in mijn eigen leven wilde ik muziek in mijn werk kunnen gebruiken, en zo ben ik muziektherapeut geworden.
Een les duurt een uur, met daarin een pauze van een kwartier. Dat is bewust, zodat het niet te vermoeiend is en mensen ook even met elkaar kunnen praten. We beginnen rustig, met het lichaam warm maken. Daarna werken we met muziek en studeren we samen nummers in, regel voor regel. In een les doen we meestal vier tot zes nummers. We eindigen met een cooling down en een rustmoment, zodat mensen ook weer rustig naar huis kunnen gaan. De groepen zijn niet te groot. Vijf tot twaalf deelnemers is ideaal. Dan blijft er genoeg persoonlijke aandacht. Mensen kunnen per les beslissen of ze meedoen. Je zit dus niet meteen vast aan een hele serie. Dat maakt het laagdrempelig.
De waarde van kleine verbeteringen
Voor mij is het belangrijk dat deze les in Culemborg wordt aangeboden, omdat het een vrolijke en toegankelijke manier is om in beweging te zijn. Ook als je een beperking of chronische ziekte hebt, kun je gewoon meedoen. Je hoeft niet aan de kant te zitten. Na zo’n les heb je echt het gevoel: ik heb wat gedaan. Je hersenen zijn aan het werk gezet, en dat voel je.
Zelf heb ik er ook baat bij. In oktober 2024 liep ik een flinke hersenschudding op en ik heb nog steeds restklachten. Doordat ik de oefeningen zelf voordoe en ook thuis uitvoer, heb ik gemerkt dat ze mij helpen. Ik ben daarnaast chronisch beperkt en heb niet altijd evenveel energie. Dat herken ik bij deelnemers. Ik ben niet de topfitte sporter die voor de groep staat, maar iemand die weet hoe het is om niet altijd voluit te kunnen. Dat schept vaak een band.
Wat mij motiveert, zijn de resultaten die mensen boeken. Grote successen, zoals weer naar een concert kunnen, zijn prachtig. Maar ik word misschien nog wel blijer van de kleine dingen. Dat iemand merkt dat hij zijn werk beter aankan, minder moe thuiskomt of weer iets meer aankan in het dagelijks leven. Dat zijn de pareltjes. In het algemeen merk je dat verbeteringen vaak in de kleine dingen zitten. Iedereen droomt van groot en meeslepend, maar klein en meeslepend is ook heel mooi.
