CULEMBORG – Voor burgemeester Marinka Mulder was het dit jaar haar eerste carnaval in functie als burgemeester van Culemborg. Terwijl zij het feest ziet als een verbindend volksfeest, merkt carnavalsvereniging De Blauwlappen dat het steeds lastiger wordt om voldoende vrijwilligers te vinden en dat jongeren vaker uitwijken naar grotere carnavalsvieringen in Brabant.

De carnavalsoptocht vormde het zichtbare hoogtepunt van het feest in Papklokkendam, zoals Culemborg tijdens carnaval wordt genoemd. Voor Mulder betekende dat een kennismaking met de organisatie achter het feest. Volgens haar laat het feest zien hoe een kleinere stad een professioneel georganiseerd evenement neerzet dat verschillende generaties samenbrengt. Het symbolische moment waarop zij de sleutel van de stad overdraagt aan de prins, en die na afloop weer terugontvangt met een verslag van het feest, onderstreept volgens haar de speciale positie van carnaval binnen de lokale traditie.

Verbinding als kern

Ook Prins Richard I benadrukt dat verbinding centraal staat binnen carnaval. Volgens hem is het feest een manier om dagelijkse zorgen te vergeten en mensen samen te brengen. Hij karakteriseert carnaval niet alleen als feest en gezelligheid, maar ook als een volksfeest met een maatschappelijke functie: een kader waarin inwoners gelijkwaardig zijn en ontmoeting mogelijk wordt.

Hij merkt wel dat de manier waarop carnaval wordt beleefd verschilt van grotere carnavalssteden in Brabant en Limburg. In Culemborg wordt gevierd met een kleinere groep mensen; dat zorgt volgens hem voor een sterke ‘ons kent ons’-cultuur. Nieuwe vrienden en buitenstaanders zijn echter altijd welkom, al blijft het bereiken van bredere groepen volgens hem een uitdaging.

Bereik en betrokkenheid

Volgens Richard staat carnaval er momenteel “goed” voor in Culemborg. De afgelopen periode heeft hij zich gericht op het weer zichtbaarder maken van De Blauwlappen binnen de stad, door actief contact te leggen met andere verenigingen en meer naar buiten te treden. Die inspanningen lijken effect te hebben, maar of dit op langere termijn leidt tot groei, is nog niet duidelijk.

Hoewel er sprake is van betrokkenheid, is die volgens Richard nog niet op het gewenste niveau. De vaste groep feestvierders en leden weet de weg naar de optocht te vinden, maar het lukt minder om overige inwoners van Culemborg actief te betrekken bij de activiteiten. De meeste hulp komt van vaste vrienden en sponsoren; spontaniteit vanuit de stad is schaars.

Vrijwilligers onder druk

De organisatie van carnaval rust volgens de prins op een klein, vast team. Vrijwilligers vervullen vaak meerdere functies tegelijk. Hoewel het vinden van mensen voor losse taken nog mogelijk is, blijkt het lastig om structurele inzet te borgen. Het organiseren van de optocht vraagt volgens hem een enorme inspanning. Naast de festiviteiten zelf komt veel regelwerk kijken, wat een zware belasting vormt voor de vereniging.

Het behouden van vrijwilligers en het aantrekken van nieuwe mensen, zeker van de jongere generaties, is volgens Richard essentieel om carnaval toekomstbestendig te houden. Ondanks dat basisscholen aandacht besteden aan carnaval en er programma’s voor verschillende leeftijden zijn, blijkt het structureel binden van jeugd aan De Blauwlappen lastig.

Rol van de gemeente

De gemeente vervult volgens burgemeester Mulder een faciliterende rol. De benodigde vergunningen voor de optocht worden geregeld, en er wordt gekeken naar aspecten als verkeersbegeleiding en veiligheid, zodat het evenement ordelijk kan plaatsvinden.

De samenwerking tussen vereniging en gemeente is volgens Richard verbeterd ten opzichte van eerdere jaren, maar hij ziet nog ruimte voor betere communicatie. Op financieel gebied ontvangt De Blauwlappen echter geen ondersteuning van de gemeente. De vereniging financiert haar activiteiten volledig uit contributies, giften en sponsorgelden. Volgens de prins zou financiële steun welkom zijn om carnaval in de stad toekomstbestendig te kunnen organiseren, omdat de vereniging anders volledig afhankelijk blijft van derden.

Burgemeester Mulder kon tijdens het gesprek niet aangeven of er specifieke subsidiemogelijkheden voor de carnavalsvereniging bestaan en deed geen toezegging over financiële ondersteuning.

Geen duidelijke signalen van opvallend verzuim

Op nationaal niveau wordt rond carnaval gesproken over een mogelijke stijging van ziekmeldingen, ook in Gelderland. Volgens Mulder zijn er in Culemborg geen duidelijke signalen dat carnaval leidt tot significante stijgingen van verzuim onder inwoners. Zij wijst erop dat carnaval samenvalt met een periode waarin griep rondgaat, maar ziet geen aanleiding om van opvallend verzuimgedrag te spreken.

Optimisme met uitdagingen

Ondanks de genoemde uitdagingen kijken zowel de prins als de burgemeester positief naar de toekomst van carnaval in de stad. Richard zegt dat er dit jaar veel energie is gestoken in zichtbaarheid en contacten met andere verenigingen in de regio. Mulder spreekt van een goed georganiseerd feest dat mensen samenbrengt.

Toch ziet Richard duidelijke aandachtspunten: het wegtrekken van jeugd naar grotere carnavalsregio’s, teruglopend aantal vrijwilligers, stijgende kosten en het werven van sponsoren. Volgens hem is het zaak om stabiliteit of groei te realiseren, zodat carnaval in Culemborg ook de komende jaren overeind blijft. Het blijft volgens hem afwachten hoe de extra zichtbaarheid van dit seizoen zal bijdragen aan de toekomst van het feest.

Met de symbolische teruggave van de sleutel aan het einde van carnaval wordt het feest officieel afgesloten. Volgens zowel burgemeester als prins laat dat moment zien dat carnaval tijdelijk het ritme van de stad bepaalt, maar stevig geworteld blijft in de lokale gemeenschap — mits de organisatorische en financiële uitdagingen tijdig worden aangepakt.