CULEMBORG – De gemeente Culemborg moet de komende jaren opvang bieden aan 176 vluchtelingen. Dat aantal is vastgesteld door het Rijk op basis van onder meer het aantal inwoners en de draagkracht van gemeenten. De opvang wordt naar verwachting voor ongeveer zeven jaar ingericht, totdat een permanente opvanglocatie is gerealiseerd. De gemeente hoopt dat de opvang in het eerste kwartaal van 2027 gerealiseerd kan worden.
Taakstelling vanuit het Rijk
Volgens omgevingsmanager Mark Bliekendaal van de gemeente Culemborg bepaalt de Rijksoverheid hoeveel plekken iedere gemeente moet realiseren. Daarbij wordt gekeken naar factoren zoals het aantal inwoners, de welvaart en de sociale voorzieningen binnen een gemeente. “Op basis daarvan krijg je een taakstelling toegewezen,” zegt hij.
Nieuwe opvanglocatie
De opvang in Culemborg wordt anders ingericht dan eerdere noodopvanglocaties. In het verleden ving de gemeente onder meer Oekraïense vluchtelingen op en werd een crisisnoodopvang ingericht om het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten. Die opvang was tijdelijk en sober ingericht. De nieuwe opvanglocatie krijgt betere voorzieningen, omdat bewoners er langere tijd zullen verblijven. Zo komen er woonunits waarin vluchtelingen zelf kunnen koken.
De opvanglocatie wordt volgens de gemeente onderdeel van een langere ontwikkeling. De periode van ongeveer zeven jaar is bedoeld als overbrugging totdat er een permanente opvanglocatie kan worden gebouwd. De ontwikkeling van zo’n nieuwe locatie duurt volgens de gemeente meerdere jaren.
Wachttijden in de asielprocedure
De opvang van vluchtelingen staat landelijk al langer onder druk door oplopende wachttijden in de asielprocedure. Volgens het rapport Wachttijden in de asielprocedure van VluchtelingenWerk Nederland wachten asielzoekers gemiddeld 79 weken voordat hun procedure bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) begint. In totaal liggen er momenteel meer dan 50.000 asielaanvragen te wachten op een beslissing.
Begeleiding door VluchtelingenWerk
Bij de begeleiding van vluchtelingen werkt de gemeente samen met VluchtelingenWerk. Volgens de organisatie ondersteunt zij vluchtelingen bij hun eerste stappen in Nederland, bijvoorbeeld bij praktische zaken zoals wonen, administratie, onderwijs en werk. Het doel is dat vluchtelingen uiteindelijk zelfstandig hun weg vinden in de Nederlandse samenleving.
Naast praktische hulp richt VluchtelingenWerk zich ook op maatschappelijke begeleiding en integratie. Begeleiders helpen vluchtelingen onder meer bij het opbouwen van een sociaal netwerk en het leren kennen van de regels en voorzieningen in hun nieuwe woonplaats. De organisatie biedt daarnaast ondersteuning tijdens de asielprocedure. Daarbij krijgen vluchtelingen informatie over hun rechten en plichten en worden zij begeleid bij gesprekken met instanties. Volgens VluchtelingenWerk is goede informatie belangrijk, zodat mensen begrijpen hoe de procedure werkt en welke stappen zij moeten doorlopen.
VluchtelingenWerk werkt bij deze begeleiding samen met gemeenten en vrijwilligers. In veel gemeenten ondersteunen vrijwilligers vluchtelingen bij hun eerste stappen in de samenleving, bijvoorbeeld door hulp bij taal, administratie of het vinden van activiteiten in de buurt. Volgens Bliekendaal zal VluchtelingenWerk op bepaalde momenten ook kantoor houden op de opvanglocatie, zodat vluchtelingen daar terechtkunnen voor vragen en begeleiding.
Meedoen vanaf dag 1
Om vluchtelingen sneller onderdeel te laten worden van de samenleving werkt de gemeente aan een programma met de naam ‘Meedoen vanaf dag 1’. Dat programma moet zorgen voor structuur en dagbesteding voor bewoners van de opvanglocatie. Volgens Bliekendaal kan dat bijvoorbeeld door taallessen, vrijwilligerswerk of werk bij lokale bedrijven.
Betrokkenheid van inwoners
De opvanglocatie komt aan de rand van een bedrijventerrein. Volgens Bliekendaal zou dat mogelijk ook kansen kunnen bieden voor samenwerking met lokale ondernemers die personeel zoeken. De gemeente probeert inwoners op verschillende manieren te informeren en te betrekken bij de plannen. Daarbij maakt zij onderscheid tussen de hele stad en omwonenden en bedrijven in de directe omgeving. Voor die laatste groep zijn participatietrajecten, inloopavonden en participatieavonden georganiseerd. Ook worden omwonenden via huis-aan-huisbrieven geïnformeerd. Daarnaast wil de gemeente een klankbordgroep oprichten waarin inwoners en ondernemers kunnen meedenken over de inrichting van de opvanglocatie. Volgens Bliekendaal is het belangrijk dat de stad samenwerkt rondom de opvang. “Wij moeten zorgen voor goede huisvesting en de stad kan zorgen voor een goed welkom,” zegt hij.
