De instroom van migranten in Culemborg laat de afgelopen jaren een opvallende verandering zien. Waar de aantallen tot en met 2022 nog opliepen, is er vanaf 2023 sprake van een lichte maar duidelijke daling. Deze ontwikkeling past deels binnen de landelijke trend, maar wijkt op sommige punten ook af van andere Nederlandse gemeenten.
Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het aantal migranten in Culemborg steeg van 136 in 2020 naar een piek van 194 in 2022. Daarna begon de daling: in 2023 kwamen er 191 migranten naar de gemeente en in 2024 waren dat er 187. Voor 2025 staat het voorlopige aantal op 157. Dat is ongeveer 19% minder dan in het piekjaar 2022.
Landelijke trend versus lokale ontwikkeling
Landelijk gezien was 2022 een uitzonderlijk jaar, met ruim 403.000 migranten. Dit kwam onder andere door internationale conflicten en arbeidsmigratie. In 2023 daalde dit aantal naar ongeveer 335.000 en in 2024 verder naar zo’n 316.000. Voor 2025 wordt het totaal rond de 306.000 geschat.
Culemborg volgt deze landelijke daling, maar de afname gaat lokaal sneller. Waar Nederland als geheel een geleidelijke daling laat zien, loopt de instroom in Culemborg sterker terug. Mogelijke oorzaken zijn lokale factoren zoals woningbeschikbaarheid, gemeentelijk beleid of de capaciteit van opvanglocaties.
Vergelijking met andere gemeenten
In vergelijking met grotere steden zoals Utrecht of Rotterdam zijn de aantallen in Culemborg natuurlijk veel kleiner. Toch zijn de relatieve trends interessant. In grote gemeenten blijft de instroom vaak stabieler, onder andere door een grotere arbeidsmarkt en meer voorzieningen. Kleinere gemeenten zoals Culemborg zijn gevoeliger voor schommelingen.
In andere middelgrote gemeenten is de daling minder scherp. Dit kan te maken hebben met de regionale spreiding van asielzoekers en statushouders. Gemeenten met grotere opvanglocaties of meer sociale woningbouw vangen vaak constanter migranten op.
Culemborg laat juist een meer wisselend patroon zien. Vooral in 2025 is dat zichtbaar: in de laatste maanden van dat jaar loopt het aantal migranten per maand terug tot slechts enkele personen. Dat laat zien hoe gevoelig de gemeente is voor veranderingen in beleid en capaciteit.
Reactie vanuit het COA
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) herkent de ontwikkeling in Culemborg. Woordvoerder Hester Dolkens, verantwoordelijk voor de regio Gelderland, legt uit:
“Wat we in Culemborg zien, is eigenlijk een combinatie van landelijke trends en lokale omstandigheden,” zegt Dolkens. “Na de piek in 2022 is de druk op het opvangsysteem iets afgenomen, maar tegelijkertijd zijn kleinere gemeenten afhankelijk van specifieke locaties en afspraken.”
Volgens haar speelt vooral de capaciteit een grote rol. “Als een opvanglocatie tijdelijk sluit of minder plekken beschikbaar heeft, zie je dat direct terug in de cijfers. Dat effect is in een gemeente als Culemborg veel zichtbaarder dan in een grote stad.”
Dolkens benadrukt dat de daling niet betekent dat de behoefte aan opvang verdwenen is. “De instroom blijft hoog in historisch perspectief. Het is belangrijk dat gemeenten blijven samenwerken om de opvang goed te organiseren, ook als de cijfers tijdelijk dalen.”
