De benzineprijs in Nederland blijft hoog en lijkt voorlopig niet structureel te dalen. Volgens experts en brancheorganisaties komt dat door een combinatie van hoge belastingen, internationale ontwikkelingen en veranderingen in de energiemarkt. Een bezoek aan een tankstation in Culemborg laat zien hoe die factoren samenkomen in de praktijk. 

Op een industrieterrein ligt het zelfbedienings-tankstation GECU. Bij aankomst staat er één personenauto en een bestelbusje geparkeerd bij de pompen. Iets verderop zijn enkele werknemers bezig met werkzaamheden aan elektrische laadpalen.  

Onder de overkapping klinken de herkenbare geluiden van het tanken: het openen en sluiten van portieren, het korte piepen van de betaalautomaat. Wanneer het vulpistool wordt gepakt, volgt een klik en het constante zoemen van de pompinstallatie. 

Rond de pompen hangt een lichte benzine- en dieselgeur, die zich mengt met de natte buitenlucht. Bestuurders voeren hun handelingen routinematig uit: tankdop openen, betalen en het voertuig vullen terwijl ze zwijgend toekijken. De werknemers bij de laadpalen werken door, grotendeels los van de tankende klanten. Zodra een tankbeurt is voltooid, klinkt een duidelijke klik, wordt het pistool teruggehangen en vertrekt het voertuig weer, waardoor de plek opnieuw stilvalt. 

Belastingen 

Volgens gegevens en analyses van de ANWB bestaat een groot deel van de benzineprijs uit belastingen. Accijns en btw vormen samen vaak meer dan de helft van de literprijs. Bij een prijs van ongeveer €2,40 per liter gaat dus ruim een euro naar de overheid. 

Dat beeld wordt bevestigd door Frans Geurts, eigenaar van het tankstation GECU in Culemborg. ‘Mensen denken vaak dat wij de prijs bepalen, maar dat is niet zo,’ zegt hij. ‘Wij kopen in tegen een prijs die voor iedereen gelijk is. Daar zit een kleine marge op, maar het grootste deel is belasting.’ 

Wereldmarkt 

Naast belastingen speelt de wereldmarkt een grote rol. Olieprijzen worden internationaal bepaald en reageren snel op geopolitieke spanningen en veranderingen in vraag en aanbod. ‘Het werkt eigenlijk als een beurs,’ legt Geurts uit. ‘Als er ergens onrust is, zie je dat meteen terug in de prijs.’ 

Nederland is bovendien afhankelijk van import. Brandstoffen worden grotendeels uit het buitenland aangevoerd, vaak per schip. Wanneer die aanvoer onder druk staat, bijvoorbeeld door conflicten of logistieke problemen, kan dat de prijs verder opdrijven. 

Toekomst 

Ondertussen hebben tankstations zelf te maken met toenemende concurrentie en dalende verkoopvolumes. ‘De totale markt wordt kleiner,’ zegt Geurts. ‘Er wordt minder brandstof verkocht, maar iedereen probeert zijn omzet vast te houden.’ Kortingsacties zijn daarbij een veelgebruikt middel om klanten te trekken, al is het effect volgens hem beperkt. ‘Vijf cent korting lijkt veel, maar uiteindelijk scheelt het misschien anderhalve euro per tank.’ 

Voor deze reportage is ook contact gezocht met de gemeente voor een reactie op de stijgende benzineprijzen. Hierop is geen reactie ontvangen. In de praktijk ligt de invloed van gemeenten beperkt, omdat prijzen vooral worden bepaald door landelijke belastingen en internationale markten. 

Naast de huidige prijsontwikkelingen kijkt de sector ook naar de toekomst. Elektrisch rijden neemt toe en tankstations investeren steeds vaker in laadpalen. Ook in Culemborg wordt daaraan gewerkt, maar dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. ‘We willen uitbreiden, maar we krijgen niet genoeg stroom,’ zegt Geurts. ‘Het elektriciteitsnet zit vol.’ 

De verwachting dat benzineprijzen op korte termijn sterk zullen dalen, is klein. Hoge belastingen, blijvende vraag naar brandstof en de energietransitie zorgen ervoor dat de prijs waarschijnlijk relatief hoog blijft.