CULEMBORG – Traditionele koren in Culemborg proberen met nieuwe muziekstijlen en andere optredens een breder publiek aan te spreken. Het Culemborgs Mannenkoor en vrouwenkoor Otherwise kiezen steeds vaker voor modernere muziek, beweging op het podium en samenwerking tussen de koren. Volgens betrokkenen zijn veranderingen nodig om koren toekomstbestendig te houden.
De veranderingen zijn onder andere zichtbaar in het gezamenlijke project Stemmen van Liefde, dat binnenkort in Culemborg plaatsvindt. Tijdens deze voorstelling werken het Culemborgs Mannenkoor en vrouwenkoor Otherwise samen en breken zij bewust met traditionele koorvormen. Waar koren vroeger vooral stilstonden in vaste opstellingen en klassieke muziek zongen, wordt nu geëxperimenteerd met beweging, andere podiumopstellingen en modernere muziekgenres.
Volgens dirigent Jonathan Ploeg van het Culemborgs Mannenkoor is die verandering bewust ingezet. ‘We zingen nu stukken uit het hoofd en staan niet meer alleen in vaste rijen’, zegt hij. ‘Mannen en vrouwen staan door elkaar en soms bewegen de zangers ook door de ruimte tijdens het optreden.’ Ook de muziekkeuze verandert volgens hem langzaam. ‘Vroeger zongen we vooral klassieke muziek en operakoren. Nu kiezen we ook vaker voor lichtere muziek en Nederlandstalige pop.’
De aanleiding voor die vernieuwing ligt volgens Ploeg deels bij het veranderende publiek. Hij merkt dat koren steeds moeilijker jongere bezoekers en nieuwe leden aantrekken. ‘Het publiek groeit eigenlijk mee met het koor’, legt hij uit. ‘Veel bezoekers zijn familie of kennissen van de leden. Omdat veel leden ouder zijn, zie je dat ook terug in het publiek.’
Volgens Ploeg moeten koren daarom blijven vernieuwen om toekomst te houden. ‘Als koren niet meegaan met de tijd, blijven ze uiteindelijk niet bestaan’, zegt hij. Hij verwijst daarbij naar een mannenkoor uit de regio dat onlangs stopte vanwege een tekort aan nieuwe leden.
Muzikant en zangcoach Elwin Lentze ziet dezelfde ontwikkeling terug binnen de muziekwereld in Culemborg. Lentze, die met LentzeMusic zanglessen geeft en lokale muziekactiviteiten organiseert, merkt dat muziekverenigingen steeds duidelijker moeten nadenken over hun identiteit en doelgroep.
Volgens Lentze ligt het niet alleen aan de muziek zelf dat jongeren minder snel naar traditionele koren trekken. ‘De leeftijdsgroep tussen ongeveer achttien en vierentwintig jaar is lastiger te bereiken’, zegt hij. ‘Veel jongeren gaan studeren of verhuizen tijdelijk uit Culemborg.’ Toch ziet hij wel veranderingen in muzikale voorkeuren van jongeren. ‘Je merkt dat jongeren meer interesse krijgen in stijlen zoals jazz en moderne popmuziek. Dat hoor je ook terug bij artiesten van nu.’
Lentze denkt dat koren zich duidelijk moeten onderscheiden om relevant te blijven. ‘Er zijn veel koren in Culemborg’, zegt hij. ‘Het is belangrijk dat ze een eigen stijl en repertoire kiezen, zodat mensen bewust ergens voor kunnen kiezen.’
Ondanks de uitdagingen ziet zowel Lentze als Ploeg de toekomst van koren in Culemborg positief tegemoet. Volgens hen blijft de stad opvallend actief op cultureel gebied en wordt er veel samengewerkt tussen muziekverenigingen. Lentze noemt Culemborg zelfs ‘een stad waar enorm veel gebeurt op muzikaal gebied’.
Binnen het mannenkoor zijn de reacties op de veranderingen wisselend. Sommige leden vinden de nieuwe aanpak uitdagend, terwijl anderen moeten wennen aan de vernieuwing. Volgens Ploeg hoort dat bij verandering. ‘Soms vinden mensen het lastig, maar uiteindelijk probeer je daar samen uit te komen’, zegt hij.
Met projecten zoals Stemmen van Liefde hopen de koren uiteindelijk een breder publiek aan te spreken en tegelijkertijd de traditie van koorzang in Culemborg levend te houden.
